سالروز بزرگداشت شیخ عباس قمی (ره) دکتر عباسی
قسمت دوم برنامه برگی از تاریخ با کارشناسی حجت الاسلام و المسلمین عباسی
موضوع: سالروز بزرگداشت شیخ عباس قمی (ره)
دیگر قسمت ها
برنامه «برگی از تاریخ» - 16/03/1402
عنوان برنامه: سالروز بزرگداشت شیخ عباس قمی (ره)
کلیدواژه: حوزه علمیه قم؛ شیخ عبدالکریم حائری؛ محدث نوری؛ مشروطه؛ شیخ فضل الله نوری؛ سفینة البحار؛ مفاتیح الجنان؛ منازل الآخرة؛ منتهی الآمال؛ شیخ عبدالرزاق مسئله گو!
استاد: حجت الاسلام و المسلمین عباسی
مجری: محمد تقی غضبانی
مجری:
بسم الله الرحمن الرحیم و به نستعین اللهم صل علی محمد و آله الطیبین الطاهرین اللهم عجل لولیک الفرج
عزیزان بیننده سلام، وقت شما بخیر باشد. خوش آمدید به برنامه «برگی از تاریخ». برنامه ای که امشب به صورت ویژه تقدیم حضور شما می شود از «شبکه جهانی حضرت ولی عصر».
شب چهارشنبه مشتاقان حضرت صاحب الزمان به مسجد جمکران می روند. ان شاءالله که در دعاها و نمازهایشان ما را از دعای خیرشان فراموش نخواهند کرد.
عزیزان بیننده برنامه «برگی از تاریخ» در چنین مناسبتی که امروز می خواهیم خدمت شما ارائه بدهیم، وفات «شیخ عباس قمی» است.
کمتر کسی است که این اسم را نشنیده باشد، زیرا همیشه در خانه های ما همواره کتاب دیگری در کنار قرآن کریم وجود دارد و جزء کتب ادعیه است که در هر خانه ای پیدا می شود. این کتاب «مفاتیح الجنان» است و مؤلف آن «شیخ عباس قمی» است.
امروز می خواهیم با حجت الإسلام و المسلمین عباسی استاد حوزه و دانشگاه گفتگو کنیم و از محضرشان بهره ببریم در خصوص آشنا شدن بیشتر با شخصیت و تألیفات «مرحوم شیخ عباس قمی».
ان شاءالله در بخشی از همین برنامه به صورت خاص در مورد کتاب «مفاتیح الجنان» صحبت خواهیم کرد. جناب آقای دکتر عباسی عزیر سلام، وقت شما بخیر، خیلی خوش آمدید؛
حجت الإسلام و المسلمین عباسی:
سلام علیکم و رحمة الله؛ بنده هم عرض سلام و ادب و احترام داشته باشم محضر بینندگان عزیز و گرامی «شبکه جهانی حضرت ولی عصر».
امیدوارم که هرجای این عالم هستید اوقات خوبی را سپری کرده باشید. امیدوارم که تحت توجهات خاصه حضرت ولی عصر (أرواحنا له الفداء) زندگی بسیار خوب و ایمانی داشته باشید. در خدمت شما هستیم.
مجری:
خیلی متشکرم از اینکه تشریف آوردید. ان شاءالله بتوانیم برگی دیگر از کتاب تاریخ را بررسی کنیم.
17 ذی القعده روزی است که در آن وفات «شیخ عباس قمی (رحمة الله علیه)» قید شده است. می خواهیم در این خصوص صحبت کنیم.
اولا خود شخصیت «مرحوم شیخ عباس قمی» را برایمان معرفی کنید و بیوگرافی ایشان را بیان کنید، سپس در خصوص تألیفاتشان به گفتگو بنشینیم و از مطالب حضرتعالی استفاده کنیم.
حجت الإسلام و المسلمین عباسی:
بسم الله الرحمن الرحیم و به نستعین إنه خیر ناصر و معین ثم الصلاة و السلام علی سیدنا و نبینا أبی القاسم مصطفی محمد و علی أهل بیته الطیبین الطاهرین و اللعن الدائم علی أعدائهم اجمعین من الآن إلی قیام یوم الدین
اللهم كن لوليِّك الحُجَّةِ بن الحسن، صلواتُكَ عليه و على آبائهِ، في هذه السّاعة و في كلِّ ساعةٍ، وليّاً و حافظاً، و قائداً و ناصراً، و دليلًا و عيناً، حتى تسكنه أرضك طوعاً، و تُمتّعَهُ فيها طويلا
امشب و امروز سالروز وفات بزرگ مردی از تبار علم و دانش است. جناب «شیخ عباس قمی» یا مشهور به «محدث قمی» که عموم مردم او را به صاحب «مفاتیح الجنان» کتاب ادعیه اهلبیت (علیهم السلام) که در همه منازل موجود هست می شناسند.
ابتدائا بنده نکاتی را در رابطه با زندگی ایشان عرض کنم. «مرحوم شیخ عباس قمی» متولد 1294 هجری قمی و متوفای 1359 هجری قمری هستند.
ما می توانیم بگوییم که ایشان از پرکارترین محدثین و علمای قرن چهاردهم هجری قمری هستند. شاید عموم مردم کتاب «مفاتیح الجنان» را بشناسند، اما ایشان آثار بسیاری دارند. ایشان همانطور که از اسمشان مشخص است، متولد قم و اهل قم هستند.
ایشان در اوایل جوانی در سن 22 سالگی برای تحصیل علم به نجف می روند و حدود 6 سال آنجا می مانند و بعد به درخواست «مرحوم شیخ عبدالکریم حائری یزدی» برای تدریس در حوزه علمیه قم همزمان با تأسیس حوزه علمیه قم برمی گردند.
ما امسال در آستانه صد سالگی تأسیس حوزه علمیه قم هم هستیم. یعنی الآن که صد سال از تأسیس حوزه علمیه قم می گذرد، در همان شروع با توجه به مشکلاتی که از حیث اساتید در قم وجود داشت به درخواست «شیخ عبدالکریم حائری» از نجف مراجعت می کنند و در قم برای تدریس علوم دینی به طلاب می مانند.
خود این نشانگر این است که «شیخ عباس قمی» چه جایگاه والایی دارد که «شیخ عبدالکریم حائری» مؤسس حوزه علمیه قم از ایشان درخواست می کند که به قم بیایند و کار تدریس را در حوزه علمیه قم انجام بدهند.
نکته دیگری که در رابطه با ویژگی های شخصی و شخصیتی ایشان هست، این است که ایشان وقتی برای تحصیل چه در زمانی که در قم هستند و چه در زمانی که به نجف می روند در امر تحصیل خیلی کوشا بودند.
علاوه بر اینکه در بحث حدیث استعداد ویژه ای داشتند و از ابتدا محضر بعضی از بزرگان به ویژه «مرحوم حسین بن محمد بن تقی طبرسی» معروف به «محدث نوری» کسب فیض کردند و حضور داشتند.
علاوه بر اینها مقداری هم علوم نقلی و علوم دیگر را مطالعه می کنند و از محضر علما درس می گیرند.
یکی از اتفاقات در دوره زندگی ایشان این است که بازگشت ایشان به ایران دقیقا مصادف با مشروطه است، یعنی یک سال پیش از انقلاب مشروطه به ایران آمدند و در حوزه علمیه قم مشغول به تحصیل شدند.
یکی از اتفاقات مهمی که ایشان در عرصه سیاسی رقم زدند، حمایتشان از «شیخ فضل الله نوری» است.
یعنی در دوره ای که خیلی به بیراهه رفتند و مسیر را اشتباه گرفتند و از «مرحوم شیخ فضل الله نوری» طرفداری نکردند، «شیخ عباس قمی» از ایشان طرفداری کرد.
ایشان نکات و نظراتی دارند. به عنوان مثال اعطای حق رأی و آموزش و پرورش را در آن دوره با مفسده ای که نسبت به زن ها وجود داشت یک توطئه ای از جانب حکومت پهلوی می داند و نسبت به آن اعتراض می کند و در این مورد با طاغوت و پهلوی مخالفت می کند و از «شیخ فضل الله نوری» حمایت می کند.
عبارتی از «شیخ عباس قمی» نقل شده است که در رابطه با «شیخ فضل الله نوری» گفتند: خاتمه کار «شیخ فضل الله» به شهادت گذشت و ایشان را به عنوان شهید یاد کردند و از ایشان حمایت کردند.
بازهم از اتفاقات دیگر این است که یک سال بعد از تصرف تهران توسط «رضا شاه» در سال 1340 قمری که دقیقا مصادف با 1300 خورشیدی است، «شیخ عباس قمی» به دعوت «شیخ عبدالکریم حائری» قم می آیند و نگارش مهم ترین کتاب حدیثی خودشان را شروع می کنند.
کتاب «مفاتیح الجنان» کتاب دعایی است و به آن خواهیم پرداخت، اما مهم ترین کتاب حدیثی ایشان «سفینة البحار» است که شاید عموم مردم با این کتاب آشنایی نداشته باشند.
شاید بتوان گفت که این کتاب مهم ترین اثر علمی «مرحوم شیخ عباس قمی» است. کتاب دیگری که در کنار آن می توان نام برد «مدینة الحکم و الآثار» است که فهرست موضوعی کتاب «بحار الأنوار» اثر «علامه مجلسی» را کار کردند.
یعنی ایشان روی صد و ده جلد کتاب «بحار الأنوار» کار فهرست بندی انجام دادند و یک فهرست بندی چند جلدی بسیار عالی را طراحی و نگارش کردند. این کتاب، کتاب بسیار گرانمایه ای است به طوری که سالها به صورت شبانه روزی روی این کتاب وقت گذاشتند.
شاید امروز که نرم افزارها آمده و خیلی سریع می توان جستجو کرد شاید خیلی قدر این کار به آن معنا شناخته نشود، اما در دوره ای که هیچ یک از اینها وجود ندارد و هیچ امکان نرم افزاری برای رسیدن به جستجو سریع نیست ایشان این کتاب را می نویسند.
برخی تعبیر به حیات مجدد «علامه مجلسی» کردند و گفتند: گویا با این اتفاق «علامه مجلسی» یک بار دیگر حیات پیدا کرد.
در حقیقت کتاب «بحارالانوار» کتاب معظم، معجم و قابل استفاده شد. به هر حال گاهی اوقات دسترسی به محتوا و مطالب صد و ده جلد کتاب سخت می شود.
اگر کسی می خواهد راجع به این صد و ده جلد کتاب مطلب بنویسد باید خیلی مهارت و تسلط داشته باشد. شخص باید به همه محتوا تسلط داشته باشد و یک تتبع بسیار ویژه می طلبد که بتواند به همه محتوا تسلط داشته باشد و فهرست موضوعی آن را در اختیار قرار بدهد.
ایشان در این کتاب علاوه بر فهرست احادیث و آیات قرآن کریم، گاهی بیان مطالب مهمی را اشاره کردند و علاوه بر اینکه شرح حال مختصری از مشاهیر و بزرگان شیعه و سنی و حتی برخی از شعرا و ادیبان را آوردند، توضیحات مناسبی در ضمن بعضی از روایات آوردند.
نکته دیگری که ایشان در این کتاب رعایت کردند، تلاش ایشان بر این است که همه آنچه که لازم است به عنوان آداب ظاهری و باطنی و مراقبت های معنوی در نقل حدیث بود.
چیزی که شاید در دوران ما نسبت به آن کم توجهی شود. من گاهی برای عزیزان و دوستان در جایی که جلسه ای داشته باشیم عرض می کنم که اینطور که ما اقدام به نشر روایات اهلبیت می کنیم، شاید حق مطلب ادا نشود.
اینکه اگر من می خواهم روایتی را در کانال خودم یا گروهی منتشر کنم و حتی می خواهم فوروارد کنم، آیا آن لحظه من صلاحیت دارم از نظر معنوی و روحی و نزاهت و پاکی درون و پاکی روح این کار را انجام بدهم یا خیر.
بعضی از بزرگان ما وقتی می خواستند کتاب حدیثی بنویسند یا حدیثی را نقل کنند، وضو می گرفتند و طهارت ظاهری و باطنی را کسب می کردند و بعد از وضو گرفتن دو رکعت نماز می خواندند که قرار است یکی از روایات معصومین را نقل کنند.
اگر قرار است در این نقل اثری باشد یا قرار است در این نقل اتفاقی بیفتد و تأثیری در فردی که آن را می خواند بگذارد، حتما باید این نکات در آن رعایت شود.
ما در شخصیت «مرحوم شیخ عباس قمی» صاحب کتاب «مفاتیح الجنان» این ویژگی را می بینیم. شما روحی که آثار ایشان پیدا کرده است را ملاحظه کنید.
بسیاری از افراد در رابطه با ویژگی های قیامت کتاب نوشته اند، اما کتاب «منازل الآخرة» اثر «شیخ عباس قمی» چیز دیگری است.
بسیاری از افراد آمدند در رابطه با زندگی اهلبیت کتاب نوشته اند و در مورد تاریخ اهلبیت کتاب های علمی نوشته اند و خیلی هم ظاهر قصه علمی تر از کتاب «شیخ عباس قمی» است، اما کتاب «منتهی الآمال» اثر «شیخ عباس قمی» یک ویژگی دیگری دارد!
اینکه هرجایی که آمده حرف از روایات معصومین و زندگی معصومین و شخصیت معصومین گفته است، واقعا این آداب را رعایت کرده است. این متخلق بودن «مرحوم شیخ عباس قمی» یک اتفاق بسیار مهم است.
قبل از «شیخ عباس قمی» کتاب در باب دعا زیاد نوشتند و بعد از ایشان هم کتاب زیاد نوشتند، اما ماندگاری که پیدا کرده است بحث دیگری است.
من نمی خواهم نسبت به دیگر کتب ادعیه کلام منفی بگویم، اما شما در بعضی از حرم ها و اماکن در کنار «مفاتیح الجنان» کتاب های ادعیه دیگر هم می بینید. در مقابل حسی که انسان به کتاب «مفاتیح الجنان» دارد حس دیگری است.
در طول این صد سال واقعا چند نسل با این کتاب مأنوس بودند و أنس آنها برای همه اوقات خاص تنهایی و دلتنگی برای معنویت و خداوند متعال برقرار است و نسل های مختلف می توانند ارتباط با این کتاب برقرار کنند.
شاید افراد حسشان این باشد که فارسی این کتاب متعلق به قدیم است و افراد دیگری ممکن است فارسی را طور دیگری بهتر از ایشان در بعضی از کتب ادعیه که توضیحات فارسی دارد نوشته باشند، اما افراد با این کتاب مأنوس هستند.
نسل های متفاوت حداقل چهار نسل با این کتاب مأنوس هستند و کتاب «مفاتیح الجنان» را مقدس می دانند.
مردم به چشم یک کتاب آموزشی یا مطالعه ای مقدس به این کتاب نگاه می کنند و با آن مدل جمع آوری اعتمادی به کتاب «شیخ عباس قمی» ایجاد شده است.
اینها واقعا نمی تواند اتفاقی باشد و انسان نمی تواند تصور کند که ایشان یک مطالبی را آوردند و جمع آوری کردند. بنابراین کتاب «سفینة البحار» که کتاب غوغایی از کتبشان هست این مطلب را به صورت ویژه مراعات کردند.
گاها در کتاب ها ممکن است دیده شود اغراض یا تمایلات یا جایی نویسنده از آن محل تقوا خارج شود. به عنوان مثال من بگویم که قمی هستم و اگر مطلبی در رابطه با شهرهای دیگر و افراد دیگری آمد نکته ای بیان کنم.
مراقبت های «مرحوم شیخ عباس قمی» نسبت به این موضوع بسیار مراقبت های جدی است.
مجری:
ایشان در مورد کتاب ها نقطه اخلاق را رعایت کرده و با تقوا پیش رفته است. بینندگانی که پیگیر شبکه حضرتعالی هستند هم احتمالا دیده باشند مجموعه کلیپ هایی به عنوان «کلید بهشت» تأمین شد و فکر می کنم لا به لای برنامه ها مرتب پخش می شود.
این کلیپ ها که از «شبکه جهانی حضرت ولی عصر» پخش می شود در مورد همین شخصیت بزرگوار و در مورد کتاب ها و تألیفاتشان گفته شده است.
همکاران ما کلیپی آماده کردند. با همدیگر این کلیپ را ببینیم که در مورد «شیخ عباس قمی» است. فکر می کنم برای بینندگان هم جذاب باشد.
کلیپ 1:
"«مرحوم شیخ عباس قمی» نویسنده کتاب «مفاتیح الجنان» در خاطرات خود آورده است: وقتی کتاب «منازل الآخرة» را نوشته و به چاپ رساندم، در آن شخصی بود به نام «عبدالرزاق مسئله گو» که همیشه در صحن مطهر حضرت معصومه احکام شرعی را برای مردم می گفت.
مرحوم پدرم از علاقه مندان منبر «شیخ عبدالرزاق» بود، به حدی که هر روز در مجلس او حاضر می شد. شیخ هم بعد از مسئله گفتن کتاب «منازل الآخرة» اثر مرا می گشود و از روایات و احادیث آن برای شنوندگان و حاضران می خواند.
روزی پدرم به خانه آمد و مرا صدا زد و گفت: «شیخ عباس»! کاش مثل «عبدالرزاق» مسئله گو می شدی و می توانستی منبر بروی و از این کتاب که او برای ما می خواند تو هم می خواندی.
چند بار خواستم بگویم: پدرجان! این کتاب از آثار و تألیفات من است، اما هر بار خودداری کردم و به احترام ایشان چیزی نگفتم و فقط عرض کردم که دعا بفرمایید خداوند توفیقی مرحمت نماید."
به نظرم خیلی زیبا و جذاب بود. من خودم وقتی که این کلیپ را اولین بار می دیدم، مباحث زیبایی داشت و اشاره داشت به کتاب «منازل الآخرة» که این خاطره هم مربوط به همان کتاب است.
حجت الإسلام و المسلمین عباسی:
شما ببینید این اثرگذاری که اتفاق می افتد، خیلی اتفاقی نیست. نظر وجود نازنین حضرت ولی عصر (ارواحنا له الفداء) به یک شخص و کتاب او که خدای متعال عنایت و لطف می کنند به صورت قطعی محرز است.
در مقابل اقدامات شخص و درون مایه هایی که وجود دارد، کسی که در مقابل پدر این همه تواضع و این همه احترام به خرج می دهد به چنین جایگاهی هم خواهد رسید. بزرگان ما این را گفته اند که بهشت را به بها دهند، نه به بهانه!!
واقعا باید یک درون مایه جدی و یک تلاش جدی در وجود شخص باشد تا مورد نظر و عنایت قرار بگیرد. این حجم اخلاصی که در وجود «شیخ عباس قمی» هست، ایشان را مورد عنایت قرار داده است.
برخی اینطور نقل کرده اند که ایشان بعضی از کتاب های خودشان نظیر کتاب «مفاتیح الجنان» را وقتی خودشان نیاز داشتند خریداری کردند و اصلا بابت این کتاب حقوقی برای خودشان قائل نبودند.
الآن هم کتابی هست که من فکر می کنم جاب است از حیث مادی هم نگاه کنید اگر ایشان برای ورثه گذاشته بودند و مانده بود و آنها برای چاپ در اختیار گرفته بودند بسیار سودآوری برایشان داشت.
شاید بینندگان ما خیلی اطلاع نداشته باشند که بسیاری از انتشارات هایی که در قم و جاهای دیگر هستند، طبق سهمیه ای که در سال دارند چاپ کتاب «مفاتیح الجنان» به صورت فیلم و زینک که همه جا یافت می شود و وجود دارد کمک بزرگی برایشان دارد.
انتشارات های مختلف به صورت امانی از طریق ارشاد آن را در اختیار می گیرند و چاپ می کنند بدون اینکه هزینه خیلی بالایی برایشان داشته باشد و آنها موظف می شوند که با تخفیف بسیار بالایی بدهند.
خیلی اوقات در شرایط سخت ناشرانی که کارهای مذهبی چاپ می کنند، همین کتاب «مفاتیح الجنان» به داد آنها رسیده است. یعنی چاپ کتاب «مفاتیح الجنان» توانسته کمک کند برای اینکه آنها بتوانند حیات داشته باشند و بقیه کتاب هایشان را چاپ کنند.
می خواهم بگویم آثار و برکاتی که برای خانواده او حبس نشد و نماند، بلکه در اختیار مسلمانان قرار گرفت و ایشان حقی برای خود نخواست و این موجب شد تا این کار ارتقا پیدا کند و مورد عنایت قرار بگیرد.
مجری:
بحث این است که فواید چنین کتابی تنها در بحث دعا و تعالی روح و پاکی نفس نیست. این کتاب اینقدر برای جامعه آثار و برکات دارد که هم بحث دنیوی را شامل شده است و هم بحث اخروی را به دنبال دارد.
یعنی کتابی که «شیخ عباس قمی» با آن اخلاص نوشته است، چقدر آثار و برکاتش متنوع و فراگیر است.
حجت الاسلام و المسلمین عباسی:
بله، قطعا اینطور است. بنده مختصری از زندگی ایشان ادامه بدهم، سپس وارد کتاب ها و جایگاه و اهمیتشان شوم.
«شیخ عباس قمی» بعد از اینکه از نجف برگشتند، در قم با دختر «سید زکریا قزوینی» یکی از علمای قم ازدواج کردند و مدتی در مشهد بودند. بعد از آن برای ازدواج اولشان مشکلی به وجود آمد و منجر به جدایی شد.
سپس با دختر «سید احمد طباطبایی» ازدواج کردند و خداوند متعال چهار فرزند به «شیخ عباس قمی» عنایت کردند. «میرزا علی»، «میرزا محسن»، «فاطمه» و «نجمه» فرزندان ایشان بودند.
«شیخ عباس قمی» برای زیارت به نجف رفته بودند و وفات ایشان در نجف اتفاق می افتد و در کنار استادشان «محدث نوری» در صحن حرم امیرالمؤمنین به خاک سپرده می شوند. این عنایتی است که به ایشان می شود و در حرم امیرالمؤمنین دفن می شوند.
طبق نقلی که «مرحوم سید محسن أمین» در کتاب «أعیان الشیعه» آورده است، سه مجلس برای ایشان در نجف و کربلا و کاظمین در آن دوره برقرار می شود. همچنین در قم مجالس متعددی برای ایشان برگزار می شود.
نسبت به اهمیت ایشان «سید محسن أمین» در کتاب «أعیان الشیعه» جلد هفتم صفحه 425 وقتی به نام ایشان می رسد «شیخ عباس قمی» را با عنوان عالم، فاضل، محدث، واعظ، عابد و زاهد یاد کرده است که هرکدام ویژگی مجزایی هست.
به عنوان مثال در عین عالم بودن و مسلط بودن به علوم مختلف، ایشان اهل وعظ بودند یعنی منبر می رفتند و منبرهای گیرایی داشتند و مورد توجه مردم بودند.
همچنان که بحث عالم بودن و واعظ بودن برایشان مطرح بوده است، بحث عابد بودن هم مورد توجه است. مردم نظیر طلاب و روحانیت که با ایشان حشر و نشر داشتند، ایشان را اهل عبادت فراوان می دانستند.
عامل بودن هم جزو ویژگی های ایشان است، یعنی خود ایشان به علمی که داشتند عمل هم می کردند. ایشان اهل عبادت بودند، اهل دعا و تهجد بودند و این نکته خیلی بارز است.
همچنین جناب «شعرانی» در کتاب «دمع السجون» صفحه 12 ایشان را ادیبی بارع، محدثی خبیر و مطلع و در ضبط مطالب دقیق و پیشوای دهر در دوره خود از نظر علمی معرفی می کند.
در سال 1389 هجری شمسی با پیام آیت الله العظمی صافی گلپایگانی یکی از مراجع عظام تقلید کنگره ای هم در شهر مقدس قم مرکز فقهی ائمه اطهار مرحوم آیت الله العظمی فاضل لنکرانی برای بزرگداشت «شیخ عباس قمی» برگزار شد و از مجموعه آثار و تمبر ملی مربوط به «شیخ عباس قمی» رونمایی شد.
اشاره ای کنم به بعضی از اساتید «شیخ عباس قمی»؛ اساتیدی که در قم داشتند و اساتیدی که در مشهد داشتند.
مرحوم آیت الله العظمی محمد ارباب قمی که یکی از علمای بزرگ بودند و «شیخ عباس قمی» در محضرشان تلمذ کردند. مرحوم شیخ ابوالقاسم قمی هم یکی دیگر از اساتیدی است که «شیخ عباس قمی» در محضرشان تلمذ کردند.
مرحوم سید احمد طباطبایی قمی که پدر خانم «محدث قمی» به حساب می آمدند هم یکی دیگر از اساتیدی است که «شیخ عباس قمی» در محضرشان تلمذ کردند.
مرحوم شیخ محمد حسین قمی هم علاوه بر اینکه عالم بودند، استاد بزرگ خط نستعلیق بودند و «شیخ عباس قمی» در محضرشان تلمذ کردند هم در بحث علمی و هم در بحث نگارش خط.
در سفری که «شیخ عباس قمی» در بیست و دو سالگی به شهر نجف داشتند، محضر علمای بسیار بزرگی از فقه و اصول و دروس دیگر تلمذ کردند.
ایشان نزد اساتیدی چون «سید کاظم طباطبایی یزدی» صاحب کتاب «عروه» و «میرزا حسین نوری» معروف به «محدث نوری» صاحب کتاب «مستدرک الوسائل» هم بزرگانی هستند که «شیخ عباس قمی» نزد آنها تلمذ کردند.
جالب است که استادی کاملا اصولی و از بزرگ اصولیین به نام «مرحوم طباطبایی یزدی» صاحب کتاب عروه استاد ایشان بوده است. شخصیتی بسیار بی نظیر در مسئله حدیث مثل «مرحوم میرزا حسین نوری» استاد ایشان بوده است.
«مرحوم میرزا محمد تقی شیرازی» معروف به «میرزای دوم» استاد ایشان بوده است. «سید حسین صدر کاظمی» استاد ایشان بوده است. «سید ابوالحسن نقوی لکنهویی» اهل لکنهو هند که از بزرگان بودند و در نجف بودند هم از استادان ایشان بودند.
مجری:
یعنی هرکدام در بحث خودشان صاحب مکتب و روش بودند.
حجت الاسلام و المسلمین عباسی:
بله، از علمای بسیار بزرگ بودند. «شیخ عباس قمی» مدتی در مشهد بودند. در مقدمه کتاب «الفوائد الرضویه» که مربوط به امام رضا (علیه السلام) هست، آمده است:
"به جهت شدت ابتلاء و گرفتاری و کثرت هموم و غموم که بر این داعی روی داد و شرح آن طولانی است، به خاطرم رسید که پناه برم به امام اتقیاء و پناه غربا حضرت أبوالحسن علی بن موسی الرضا".
مدتی که ایشان در مشهد هستند، «آقابزرگ حکیم شهیدی» که از علمای مشهد هستند استادی ایشان را دارند. «میرزا محمد خراسانی» فرزند «مرحوم آخوند خراسانی» افتخار استادی ایشان را دارند.
«شیخ مرتضی آشتیانی» هم استاد ایشان هستند. بسیاری از افراد دیگر هم استاد «شیخ عباس قمی» هستند.
ما شاهد هستیم که بازهم بعد از واقعه گوهرشاد و قتل عامی که در آنجا اتفاق افتاد، ایشان از مشهد بیرون می آید.
«شیخ عباس قمی» شاگردانی دارند که شاگردان ایشان هم باز از شخصیت های بسیار مهم و طراز اول هستند.
به عنوان مثال «آقا بزرگ تهرانی» صاحب کتاب «الذریعه الی تصانیف الشیعه» که از مفاخر و بزرگان شیعه هستند، شاگرد «شیخ عباس قمی» هستند.
جالب است هرجایی که نسبت به شیعه حمله اتفاق افتاده است، علمای شیعه یک جواب کوبنده ای دادند که جریان مقابل حساب کار دستش بیاید.
به عنوان مثال دوره ای در دوران «مرحوم آقا بزرگ تهرانی» این شبهه را مطرح کردند که شیعه عالمی که مؤلف کتاب باشد ندارد. کتاب به درد بخور ندارد. نویسندگی نداشته است، کتاب نداشته است، اهل تألیفات نیست.
«آقا بزرگ تهرانی» کتاب «الذریعه» را نوشت و جواب شبهه ای که نسبت به شیعه مطرح کرده بودند را دادند. در این کتاب ده ها جلد تنها تصانیف شیعه مطرح شده است. ایشان خیلی مفصل هم نیاورده اند.
«آقا بزرگ تهرانی» پنجاه و سه هزار کتاب تألیفی و ترجمه از علمای شیعه را در بیست و پنج جلد جمع آوری کرده است.
مخالفین یک شبهه مطرح کردند و گفتند که شیعه کتاب ندارد و اهل کتاب نوشتن نیست و بلد نیست کتاب بنویسد. ایشان هم در مقابل بیست و پنج جلد کتاب نوشتند و در آن پنجاه و سه هزار کتاب تألیفی و ترجمه از علمای شیعه را آوردند. این تنها پاسخ به یک شبهه بود!!
مجری:
تازه در آن دوره ای که این امکانات اینقدر پیشرفت نکرده بود.
حجت الاسلام و المسلمین عباسی:
بله، این امکانات نبود و این مسائل وجود نداشت. با سختی هایی که در آن دوره بود، این کتاب را جمع آوری کردند.
«مرحوم آقا سید احمد مستنبط» صاحب کتاب «القطره فی فضائل أهل البیت» از شاگردان «شیخ عباس قمی» هستند. بنده اسامی نوزده تن از شاگردان ایشان که از استادان و عالمان نام آور هستند را جمع آوری کردم.
آیت الله العظمی سید محمد هادی میلانی از شاگردان ایشان است. آیت الله سید شهاب الدین مرعشی نجفی که در قم بودند از شاگردان «شیخ عباس قمی» هستند. این یک شخصیت ویژه در رابطه با ایشان است.
آنقدر این شخصیت از نظر اخلاقی محبوب است و ویژگی های بارز اخلاقی دارد که هریک از این شاگردان وقتی در رابطه با ایشان صحبت می کنند، اولین چیزی که در رابطه با «شیخ عباس قمی» می گویند اخلاق و تواضع و تقوای «شیخ عباس قمی» است.
«مرحوم آقا بزرگ تهرانی» از دوستان و شاگردان و ارادتمندان ایشان هستند و ایشان را مثال بارز انسان کامل، فردی عالم، فاضل، زیبنده صفات عالیه مانند حسن خلق و تواضع معرفی می کنند.
«مرحوم آقا بزرگ تهرانی» در رابطه با ایشان می گوید: "«شیخ عباس قمی» از غرور و شهرت طلبی دوری می جست و زندگی زاهدانه ای داشت و من در مدتی که با او بودم أنس گرفتم و جانم با جان او درآمیخت."
گزارشی که جناب آقای «علی دوانی» مورخ می کنند، این است که می گویند: "«شیخ عباس قمی» با تهیدستی و نبود امکانات به نگارش این آثار پرداخت و آثار متعدد نوشتند." ایشان سپس از «آقا بزرگ تهرانی» نقل کردند که هیچ چیزی او را از تألیف و تحقیق باز نداشت.
خود ایشان در نامه ای به آیت الله العظمی فیض قمی مشکلات جدی را که ایشان در رابطه با نگارش آثار داشتند و مسائل مربوط به آثار یاد کردند و بیان کردند که چقدر برای نگارش این آثار سختی کشیدند.
اگر ایشان در عمرشان هیچ کتابی جز «سفینة البحار» و «مفاتیح الجنان» ننوشته بودند، همان کتاب کفایت می کردند.
ایشان نزدیک به صد کتاب نوشتند، در حالی که هر یک کتاب برای عمر یک مؤلف در کنار تدریس و تهجد و اخلاق و تواضع و وعظ و منبر کفایت می کرد که بگوییم ایشان همه عمر زحمت کشیدند.
«شیخ عباس قمی» کتاب «سفینة البحار» را شبانه روزی کار کردند تا نوشتند. شما صد و ده جلد کتاب «بحارالأنوار» را موضوعی فهرست بندی کنید و فهرست آیات و روایات را بنویسید که کجا چه آیه ای و چه روایتی استفاده شده است خیلی مهم است.
«شیخ عباس قمی» واقعا خستگی ناپذیر بودند. از آثار ایشان نزدیک به صد کتاب گفته اند که بعضی از آنها چند جلدی و بعضی یک جلدی است.
این نشان می دهد که واقعا «مرحوم شیخ عباس قمی» چه حجمی از فعالیت و چه حجمی از کار و تلاش را انجام دادند تا این آثار در اختیار ما قرار گرفته است که هر یک مورد آن جایگاه ویژه دارد و و برای عمر یک نفر کافی هست.
مجری:
خیلی متشکرم جناب استاد عباسی عزیز. میان برنامه ای ببینیم، برمی گردیم و ان شاءالله با مابقی مباحث در خدمتتان هستیم.
«3000151515» سامانه پیامکی ماست، با ما در راتباط باشید. با ارسال عدد «313» عضو کانال «شبکه جهانی حضرت ولی عصر» خواهید شد و سؤالات و نظرات و پیشنهادات خودتان را هم به همین سامانه برایمان ارسال کنید.
بعد از این میان برنامه برمی گردیم و با بحث دیگری از تألیفات و زندگانی «شیخ عباس قمی» می پردازیم. برنامه «برگی از تاریخ» همچنان ادامه دارد.
کلیپ 2:
"نوشته «حاج شیخ عباس قمی (رحمة الله علیه)» پس از اتمام کتاب «مفاتیح الجنان»: تمام شد آنچه مقدر شده بود ثبت آن در این کتاب شریف در عشیه یکشنبه دهم ذی القعدة الحرام سنة 1344 شب ولادت باسعادت حضرت ثامن الأئمة مولانا أبوالحسن الرضا (صلواة الله علیه).
چون در این روز کاغذ فوت مادرم به من رسید، از برادران ایمانی که از این کتاب منتفع می گردند، التماس دعا و زیارت دارم برای آن مرحومه مغفوره و برای خودم و والدم در حیات و ممات. الحمدلله أولا و آخرا و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین"
مجری:
صلی الله علیک یا مولای یا صاحب العصر و الزمان
از «شبکه جهانی حضرت ولی عصر» در خدمت شما هستیم با برنامه «برگی از تاریخ» و از محضر جناب آقای عباسی استاد حوزه و دانشگاه بهره مند می شویم.
ما در خصوص «مرحوم شیخ عباس قمی» صاحب تألیفات زیاد و صد تألیف صحبت کردیم، اما تنها کتابی که مشهور و متداول است و همه می شناسند کتاب «مفاتیح الجنان» است.
استاد خسته نباشید، خیلی استفاده کردیم. امسال هم ظاهرا صدمین سال تولد این کتاب مبارک است.
«شبکه جهانی حضرت ولی عصر» هم برنامه ای را تأمین کرده است در این خصوص و کلیپ هایی که لا به لای برنامه پخش می شود به همین مناسبت است تا بینندگان هم بیشتر با شخصیت ایشان آشنا شوند.
جا داشت امروز که سالگرد وفات «شیخ عباس قمی» هست، این برنامه به صورت خاص ارائه شود و حضرتعالی هم زحمت آن را به دوش کشیدید.
حجت الاسلام و المسلمین عباسی:
سلامت باشید. من می خواستم خدمت بینندگان عزیزمان نکته ای را عرض کنم و خواهشی داشته باشم.
ما نسبت به علما و هرکسی که به ما خدمتی کرده و خدمت می کند، وظیفه ای داریم. علما برای ما زحمتی کشیده اند. شخصی که کتاب «مفاتیح الجنان» را نوشته زحمت کشیده است.
ما هر زمانی که در شبانه روز و در طول هفته و ماه و سال نیت و اراده می کنیم که ارتباطی با معصومین (علیهم السلام) داشته باشیم یا در محضر خداوند متعال دعا و ذکری داشته باشیم، این کتاب برای ما زمینه را فراهم کرده است.
به این واسطه مسئولیت و دینی بر گردن ما می آید. ما داریم از تلاش این عالم استفاده می کنیم. یکی از وظایف ما این است که همین ویژگی ها و خصوصیات را اطلاع پیدا کنیم.
حالا اگر برنامه ای در «شبکه جهانی حضرت ولی عصر» فراهم می شود و دارد در رابطه با این شخصیت صحبت می کند را ملاحظه کنیم. اگر برنامه نشد، به سایت ها و کتاب ها مراجعه کنیم.
کتاب های خیلی مفصلی در این زمینه نوشته شده است. ما «سیمای فرزانگان» را داریم و کتاب های متعدد دیگر در باب شخصیت ها که مجلدات متعددی در این رابطه گذاشته شده است و مهیا است و افراد می توانند مراجعه کنند.
مجری:
با خواندن این کتاب ها خودمان هم رشد و تعالی پیدا می کنیم. «سیمای فرزانگان» چقدر می تواند ما را هدایت کند که راه درست را انتخاب کنیم، خصوصا در این زمانی که پر از فتنه است و زمینه های فساد خیلی زیاد شده است.
حجت الاسلام و المسلمین عباسی:
بله، خیلی به ما انگیزه و روحیه می دهد و ما را با دین مأنوس می کند، وقتی که ما متوجه می شویم شخصیتی مثل «شیخ عباس قمی» چه جهادهایی داشتند.
عمده افراد ممکن است اصلا کتاب های دیگر «شیخ عباس قمی» را نشناسند و جز با یکی دو جلد از کتاب های «شیخ عباس قمی» مثل «مفاتیح الجنان» و «منازل الآخرة» و «منتهی الآمال» با کتاب های دیگر آشنا نباشند و ندانند چه زحماتی کشیده است.
ایشان در چندین رشته اعم از رجال، اخلاق، فقه، کلام، لغت، ادعیه، تاریخ و حدیث کتاب نوشتند. این یک شخصیت بینظیر است. ما باید بزرگان علمی خود را بشناسیم و سیره و ویژگی هایشان را بدانیم که برای ما خیلی اثرگذار است.
من بعضی از کتاب های ایشان را معرفی می کنم. کتاب «سفینة البحار» را عرض کردیم و در رابطه با این کتاب توضیح دادیم.
کتاب «منتهی الآمال» در رابطه با تاریخ چهارده معصوم است که درواقع خیلی روان و خوبی است. اگر بینندگان عزیزمان در رابطه با زندگی عمومی مربوط به اهلبیت (علیهم السلام) مطلبی بخواهند می توانند به این کتاب مراجعه کنند.
کتاب «منازل الآخرة» روایات و حکایت های مربوط به مرگ و جهان بعد از مرگ هست. کتاب «نفس المهموم» که الآن با ترجمه فارسی هم چاپ شده است، کتاب مقتل «مرحوم شیخ عباس قمی» است.
بنده قدیم تر دیده بودم در خانه ها کتاب «نفس المهموم» بود و گاهی اوقات مادربزرگ ها و پدربزرگ هایی که اهل سواد و دانش بودند به این کتاب مراجعه می کردند. گاهی اوقات چند صفحه می خواندند و گریه می کردند.
به جهت اینکه «مرحوم شیخ عباس قمی» صاحب نفس بودند، کتابش هم خیلی حزن انگیز هست در مصائب حضرت سیدالشهدا (علیه السلام).
«شیخ عباس قمی» کتابی به نام «مقامات العلیة» نوشته اند که خلاصه کتاب «معراج السعادة» اثر «ملا احمد نراقی» است. «ملا احمد نراقی» در باب اخلاق کتابی به نام «معراج السعادة» دارند که رذائل اخلاقی را آوردند و روش درمان را بیان کردند.
درواقع این کتاب یک داروخانه معنوی است. در این کتاب آموزش داده شده است که با حسد، بخل، کبر، غرور و دیگر بیماری های روحی چطور مواجه شوم. «شیخ عباس قمی» این کتاب را با عنوان «مقامات العلیة» خلاصه کردند.
«شیخ عباس قمی» کتاب دیگری در رابطه با شخصیت و زندگی معصومین دارند به نام «الأنوار البهیة» دارند که در رابطه با تاریخ چهارده معصوم است.
«شیخ عباس قمی» کتابی به نام «تتمة المنتهی» دارند که در رابطه با خلفای بعد از پیامبر و خلفای بنی امیه و بنی عباس است.
«شیخ عباس قمی» کتاب دیگری به نام «تحفة الأحباب» دارند که در علم رجال است. کسانی که علاقمند به «شیخ عباس قمی» هستند اما با جریان فقاهت و اصولی بودن علما مخالفت می کنند.
ایشان در باب رجال کتاب نوشته است. اگر می گویید کتاب نوشتن در این موضوعات بی فایده است، ایشان از پیشتازان نوشتن کتاب در این زمینه است.
«شیخ عباس قمی» کتاب دیگری به نام «شرح الوجیزه» دارند که در رابطه با علم حدیث است. ایشان کتاب دیگری به نام «الکنی و الألقاب» دارند که زندگینامه بسیاری از علمای شیعه و سنی و برخی از شاعران و ادیبان و عارفان و امیران را جمع آوری کردند.
ایشان علوم مختلف و تنوع بالا را در کتب خود به کار برده اند. ایشان می دیدند چه نیازی در جامعه علمی هست و سعی می کردند که آن نیاز را برآورده کنند.
عرض کردم تقریبا در دوره شروع حوزه مقدسه علمیه قم هست و این حوزه احتیاجات فراوانی از باب تدریس دارد که «شیخ عباس قمی» به دعوت «شیخ عبدالکریم حائری» می آیند.
حوزه علمیه از باب تألیف نیاز دارد که این کتاب ها همه در اختیار آنها قرار می گیرد. کتاب ترجمه «مصباح المتهجد» هست که ادعیه غیر از چهارده معصوم به غیر از «مفاتیح الجنان» است.
«شیخ عباس قمی» کتابی به نام «سبیل الرشاد» دارند که در باب عقاید شیعه در مبدأ و معاد بحث کردند و عقاید خاص شیعه را آوردند.
«شیخ عباس قمی» کتابی به نام «ذخیرة الأبرار» دارند که تلخیص کتاب «أنیس التجار» تألیف «ملا مهدی نراقی» در موضوع فقه است. ایشان این کتاب را خلاصه کردند و بسیار کاربردی برای مباحث فقهی تجارت است.
کتاب «فوائد الرضویه» برای دوره ای است که «شیخ عباس قمی» مشهد پناهنده و مستجیر به امام رضا (علیه السلام) هستند. «شیخ عباس قمی» کتاب «کلمات لطیفه» را در علم اخلاق نوشته اند.
به عنوان مثال «شیخ عباس قمی» کتابی در شرح کلمات خاص قرآن کریم به نام «الدر النظیم فی لغات القرآن العظیم» نوشته اند پیرامون کلماتی که در قرآن کریم آمده و عربی هست و نیاز به توضیح داشته است. این هم یکی از کتاب های ایشان است که در باب علم اللغة و علوم قرآن کریم نوشته اند.
«شیخ عباس قمی» کتابی دارند در رابطه با شخصیت و سیره پیغمبر اکرم به نام «کهل البصر في سیرة سید البشر».
«شیخ عباس قمی» در رابطه با حوادث و وقایع ایام کتاب ویژه ای به نام «فیض العلام في وقایع الشهور و الأیام» دارند که اتفاقات مختلف در ماه های قمری را بررسی کردند و ویژگی ها را آوردند.
«شیخ عباس قمی» کتاب بسیار مهم و زیبا و غوغا از ایشان به نام «بیت الأحزان في مصائب سیدة النسوان» در رابطه با مصائب حضرت فاطمه زهرا (سلام الله علیها) نوشته اند. ترجمه فارسی این کتاب «غم خانه حضرت فاطمه زهرا» نام دارد.
در این کتاب بسیاری از اتفاقات مربوط به صدر اسلام بعد از رحلت پیامبر و جریان شهادت حضرت فاطمه زهرا و مصائبی که بر حضرت گذشت جمع آوری شده است و یک میراث است.
ملاحظه کنید «شیخ عباس قمی» به چه خواسته ای از خواسته های علمی و کتابی در آن دوره توجه نکرده است. شما ببینید ایشان انواع و اقسام موضوعات را بررسی کرده است.
اگر طلاب آن دوره یا مردم عوام آن دوره می خواستند به کتابی مراجعه کنند در سیره اهلبیت، تاریخ، حوادث ایام یا طلاب می خواستند در فقه، علم رجال، علم لغت قرآن و علوم قرآن می خواستند به کتابی مراجعه کنند می توانستند به کتاب های «شیخ عباس قمی» مراجعه کنند.
«شیخ عباس قمی» در همه این موارد کتاب های سودمند و به درد بخور دارند. الآن که صد سال از نوشتن کتاب «مفاتیح الجنان» و 83 سال از وفات «شیخ عباس قمی» گذشته است، چقدر آثار مفید دارند.
کتاب های «مرحوم شیخ عباس قمی» را تا صد اثر هم گفتند، اما شصت و سه مورد آن دقیقا مشخص و معین و چاپ شده در مجموعه آثار ایشان موجود است و بسیاری از آثارشان در بازار موجود است.
شاید کتاب هایی مثل «منازل الآخرة» یا «بیت الأحزان» یا «منتهی الآمال» صدها چاپ خورده است. اگر بخواهیم در رابطه با «مفاتیح الجنان» حرف بزنیم که شاید بتوان گفت صدها میلیون جلد از این کتاب به چاپ رسیده است.
شما به هرجای عالم بروید اگر شیعه ای پیدا کنید، در کنار قرآن کریم حتما کتاب «مفاتیح الجنان» را در اختیار دارد. فکر می کنم کتابی که به بیشترین زبان نظیر اردو، آلمانی، فرانسوی و زبان های مختلف ترجمه شده است.
به هر حال دارند از این کتاب استفاده می کنند و در این کتاب ها همه نوع نیاز جواب داده شده است.
شما به کتاب «مفاتیح الجنان» مراجعه کنید. اصلا این فکر که شما برای مناسبت های خاص برنامه داشته باشید و دعا جمع آوری کرده باشید فکر بی نظیری است. در کتاب «مفاتیح الجنان» برای ساعت ها و روزهای مختلف و ویژگی های مختلف دعا جمع آوری شده است.
اگر حس شما این است که باید استغفار کنید، دعا برای استغفار و مناجات استغفار را می توانید در کتاب «مفاتیح الجنان» پیدا کنید. اگر حس شما این است که باید شکر خدای متعال را به جا بیاورید، مناجات الشاکرین را می توانید در کتاب «مفاتیح الجنان» پیدا کنید.
مجری:
هر لحظه ای که انسان می خواهد کلیدی به معبود و مبدأ و چهارده معصوم که خلیفة الله فی الأرض هستند و بخواهد این ارتباط را برقرار کند، این کتاب هست.
اگر تنها بخواهیم تألیفات «شیخ عباس قمی» را بگوییم، 60 دقیقه ای که مدت این برنامه هست کم می آید. اگر بخواهیم تنها اسم هر کتاب را بگوییم و خلاصه ای در یک دقیقه معرفی کنیم به صد دقیقه زمان نیاز داریم.
حجت الاسلام و المسلمین عباسی:
درواقع ما فقط فتح باب کردیم برای بینندگان عزیزمان که بدانند اگر آن روز بعد از هزار و چهارصد سال از رحلت پیامبر شیعه نفس می کشد و در جاهایی با احساس خوب زندگی می کند، مدیون تلاش های بزرگانشان است.
اگر شب قدر می شود و همه ما تکلیفمان روشن است که می خواهیم چکار کنیم و سنتی در بین ما رایج هست مدیون بزرگ مردی نظیر «شیخ عباس قمی» و علمای دیگر هستیم که برای شیعه زحمت کشیدند.
او روزهایی را زحمت کشیده و شب هایی را نخوابیده که امروز ما بر سر سفره علمی و جمع آوری و دسته بندی او جمع شویم.
شاید کسی بگوید که روایات اهلبیت بود!! بله روایات اهلبیت بود، اما باید از کجا روایات اهلبیت را پیدا می کردیم؟!! چطور باید به دنبال روایات اهلبیت می گشتیم؟!!
همزمان در هزاران هزار مسجد در شب قدر در کل ایران و کل دنیا یک کتاب را باز می کنند و یک دعا را باز می کنند و با همدیگر دعای جوشن کبیر می خوانند و قرآن به سر می گیرند.
شب های جمعه هزاران هزار دعای کمیل برگزار می شود و همه اینها جمع شده و منضبط و منسجم در یک کتاب به نام «مفاتیح الجنان» وجود دارد که میراث دعایی و روایی شیعه است.
بنده آخر صحبت خود را می خواستم با خاطره ای از «حاج مهدی منصوری» عرض کنم که ثواب آن برای «شیخ عباس قمی» باشد.
ایشان را قبل از سال های اخیر که حج بسته شود، به حج برده بودند. می دانید که «حاج مهدی منصوری» از مداحان عزیز اصفهان نابینا هستند و واقعا دعاخوان و ذکرگو هستند. ایشان اکثر ادعیه را حفظ است و از روی حفظ می خواند.
به عنوان مثال وقتی ایشان را به حرم امام رضا دعوت می کنند، دعای کمیل و دعای ندبه و دعای سمات را از بر می خواند.
«حاج مهدی منصوری» را در سفری که به حج داشتند نزد برخی از بزرگان وهابیت برده بودند و در آنجا جلسه ای بود، زیرا دعاهای ایشان را شنیده بودند. در آن جلسه گفته توضیح داده بودند و معرفی کرده بودند.
شخصی از بزرگان وهابی خیلی خوشش آمده بود که ایشان خیلی خوب قرآن و دعا می خواند و با وجود آنکه نابیناست همه را از حفظ می خواند و با یک حس ویژه می خواند و مردم همگی با خواندن ایشان گریه می کنند.
شخص وهابی گفته بود که اگر خواسته یا حاجت یا پولی از ما می خواهید برای شما فراهم کنیم.
«حاج مهدی منصوری» گفته بودند که من یک خواهش و حاجت جدی از شما دارم. ائمه ما دعاها و اذکاری نظیر دعای کمیل و دعای ندبه و دعای سمات و دعاهای صحیفه سجادیه دارند که من عمدتا آنها را حفظ هستم.
می خواستم از شما خواهش کنم که اگر بزرگان شما کسانی که آنها را قبول دارید و شخصی در عالم اسلام بعد از پیامبر اکرم می دانید، اگر کتاب دعایی دارند یا دعاهای ویژه دارند آن را در اختیار من قرار دهید که من آنها را هم بخوانم و مقایسه کنم و در اختیار داشته باشم.
آن بنده خدا متوجه شده بود که واقعا چنین کتابی نیست. یک کتاب «صحیفه سجادیه» ما و دعاهای «مفاتیح الجنان» ما را در عالم مقایسه کنید. آیا پیروان مذاهب دیگر یا پیروان ادیان دیگر این چنین دعا با این سوز و گداز و مضامین دارند؟!
بنده به خاطر دارم در حج عمره دور کعبه طواف می کردم و گاهی بعضی از جملات امیرالمؤمنین در دعای کمیل را می خواندم و می دیدم برخی از افراد آفریقایی که از کشورهای دیگر آمدند و اهل سنت هستند دارند پیگیری می کنند که بشنوند.
این کلمات برایشان آشنایی دارد. این کلمات برایشان ابهت و عظمت دارد و مبهوت این کلمات می شوند.
گاهی اوقات افراد راه می افتد و ممکن است هفت دور طوافش هم تمام شده باشد، اما دارد هنوز پیگیری می کند زیرا دلش می خواهد کلمات امیرالمؤمنین را بشنود.
اگر برنامه ای بود که ما می توانستیم مستبصرین دعای کمیل امیرالمؤمنین را در دنیا جمع آوری کنیم که خیلی تعداد زیادی هستند، کار بسیار خوبی است و برنامه ها می طلبد.
مجری:
خیلی متشکرم از شما جناب آقای دکتر عباسی عزیز به خاطر حضورتان و نکاتی که فرمودید. خیلی بحث دارد، اما وقت نیست. بیشتر از این وقت شما و بینندگان را هم نمی گیریم.
خیلی متشکرم از اتاق فرمان و مسئولین عزیز شبکه که فرصت بیشتری به ما دادند. ان شاءالله برای شما عزیزان مورد استفاده قرار گرفته باشد.
فراموش نکنیم حداقل فاتحه ای هم برای «مرحوم شیخ عباس قمی» بخوانیم در زمانی که از این کتاب استفاده می کنیم.
ان شاءالله الآن بعد از برنامه همه با هم فاتحه و صلواتی را به روح ایشان می فرستیم و تعجیل در فرج حضرت صاحب الزمان را از خداوند خواستاریم. خدانگهدارتان
اللهم عجل لولیک الفرج
والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته