-
باب المراد
59:43 دقیقه
برترینهای قرآن از آنِ کیست؟ تحلیل جایگاه اهل بیت(علیهم السلام) در کتاب خدا با استناد به منابع اهل سنت 5 خرداد 1404 -
باب المراد _ ویژه برنامه سیره و زندگی امام جواد علیه السلام 17 خرداد 1403
53:08 دقیقه -
آیت الله سید محمد حسینی قزوینی
1:24:08 دقیقه
باب المراد _ ویژه برنامه شهادت امام جواد علیه السلام 28 خرداد 1402 -
باب المراد 8 تیر 1401
56:58 دقیقه -
حجت الاسلام و المسلمین انصاریان
01:23:03 دقیقه
باب المراد 19 تیر 1400
امامت الهی و حیات عبادی، سیاسی و اجتماعی امام جواد علیه السلام استاد حسینی قمی
ویژه برنامه باب المراد با کارشناسی استاد حسینی قمی و اجرای آقای سید مهدی حسینی
دیگر قسمت ها
برنامه باب المراد 26 02 1405 (قسمت اول)
عنوان برنامه: امامت الهی و حیات عبادی، سیاسی و اجتماعی امام جواد (علیه السلام)
استاد: حجت الاسلام والمسلمین اقای حسینی قمی
مجری: آقای سید مهدی حسینی
کلیدواژها:
باب المراد؛ امام جواد علیه السلام؛ امامت؛ اعتقادی؛ امامت در کودکی؛ علم الهی؛ حیات اجتماعی؛ حیات عبادی؛ حق الناس؛ بخشش؛ جود؛ صدقه؛ کار خیر؛ نفرین!
مجری:
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ، ابتداً عرض سلام، ادب و ارادت به همراه نهایت تسلیت و تعزیت به ساحت مقدس حضرت حجت. همچنین عرض سلام و ادب و تسلیت خدمت یکان یکان شما محبان آل الله، بینندگان ویژه برنامه باب المراد دارم. شهادت آقا جان مان حضرت جواد الأئمه (صلوات الله علیه) هست داغدار و محزون به این حزن آل الله هستیم و بسیار غبطه می خوریم از این که امامی از دست رفت که تنها حدود 25 سال سن داشت.
گل نازنین، دوست داشتنی و نمونه برای حضرت رضا (علیه السلام)، پدر امام هادی و کسی که هر آن چیزی که در غربت می توانیم ذکر بکنیم قطعاً یک گوشه ای از آن را شامل حال ایشان می دانیم. کسی که مانند امام حسن مجتبی (صلوات الله علیه) توسط همسرشان به شهادت رسیدند و در اوج غربت این زندگی به پایان رسید.
الحمد لله که خدا توفیق این را داد تا از قاب شبکه جهانی حضرت ولی عصر (عجل الله تعالی فرجه الشریف) بتوانیم راجع به این ساحت مقدس صحبت بکنیم، بیاموزیم و ان شاء الله کسب معرفت داشته باشیم. در محضر کارشناس و استاد گرانقدرمان حجة الاسلام و المسلمین حسینی قمی هستیم ان شاء الله پیرامون وجود نازنین امام جواد (علیه السلام) با ایشان گپ و گفتی خواهیم داشت. استاد سلام علیکم خیلی خوش آمدید عظم الله اجورکم!
استاد حسینی قمی:
سلام علیکم و رحمة الله، عرض سلام و ارادت خالصانه و عرض تسلیت دارم خدمت همه مخاطبین عزیز.
مجری:
خیلی ممنون و متشکریم که دعوت ما را پذیرفتید همان طور که عرض کردم عدد 25 همیشه برای ما یک غربت و یک ناراحتی خاص و ویژه تری داشت که چرا یک امام از طفولیت دیدیم اتفاقاتی که رقم زدند و مناظراتی که داشتند و ... باید در یک همچنین سنی ایشان را از دست بدهیم؟ ان شاء الله وارد بحث بشویم زندگی حضرت همین بازه به ظاهر کوتاه اما بسیار پر برکت چگونه بود و ان شاء الله در این ایام بتوانیم کسب معرفت بیشتری داشته باشیم.
استاد حسینی قمی:
بسم الله الرحمن الرحیم من هم با همین فرمایش جنابعالی سخنم را آغاز کنم یک فرق اساسی بین نگاه ما یعنی پیروان اهل بیت (علیهم السلام) به مسئله امامت و نگاه دیگران هست، یعنی اهل سنت و مسلمان های دیگر؛ یک فرق بسیار مهمی هست تعارف نداریم نمی خواهیم آتش به پا کنیم و دعوا درست کنیم؛ ولی یک اختلاف فکری بسیار بسیار مهمی است.
گاهی به دوستان می گویم اگر بگوییم این اختلاف زمین تا آسمان است مبالغه نیست چرا؟ برای این که ما بر اساس آیات نورانی قرآن می گوییم امامت و جانشینی پیامبر مثل رسالت یک امر الهی است. خدای متعال باید تعیین کند در قرآن کریم راجع به عصر ابراهیم (علیه السلام) می خوانیم:
(إِنِّي جَاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِمَامًا)
من تو را امام و پيشواي مردم قرار دادم!
سوره بقره (2): آیه 124
خدا می فرماید من تو را برای امامت انتخاب کردم. اگر بناست خدای متعال انتخاب کند در این نگاه معتقدیم که امام باید عالم ترین مردم، عادل ترین مردم، شجاع ترین مردم، اعلم، أشجع، أفضل، أعدل در همه چیز باید سرآمد باشد. همان طوری که این ویژگی ها را در پیامبر خدا قائل هستیم. این آیه نورانی را حتماً مخاطبین عزیز آشنا هستند نمی توانیم سراغ کسی برویم که دانشش از ما کمتر باشد.
(أَفَمَنْ يهْدِي إِلَى الْحَقِّ أَحَقُّ أَنْ يتَّبَعَ أَمَّنْ لَا يهِدِّي إِلَّا أَنْ يهْدَى)
آيا کسي که هدايت به سوي حق مي کند براي پيروي شايسته تر است، يا آن کس که خود هدايت نمي شود مگر هدايتش کنند؟
سوره یونس (10): آیه 35
آیا کسی که می تواند راهنما و هادی ما باشد باید دنبالش برویم یا نه کسی که خودش هم محتاج است؟ این فرق در نگاه پیروان اهل دین و دیگران هست ما این طوری می گوییم اما دیگران می گویند نه تعریف معروفی که اهل سنت در امامت می گویند، می گویند:
«الإمامة رئاسة عام في أمور الدين و الدنيا و یجب نصبُه علی الناس»
یک رنگ مذهبی هم به آن می دهند می گویند «في أمور الدين و الدنيا و یجب نصبُه علی الناس»؛ می گویند امامت یک ریاست عمومی در امور دینی و دنیایی مردم است این را مردم باید انتخاب کنند. یعنی یک چیزی نظیر ریاست جمهوری هایی که امروز در دنیا داریم در ریاست جمهوری ها هیچ وقت نمی آیند در دنیا بگویند رئیس جمهور آمریکا شرط انتخابش این است که عادل و عالم باشد.
الان خبیث ترین آدم روی کره زمین رئیس جمهور آمریکا شده است، هیچ اشکالی ندارد و از نظر قانونی هیچ نقصی در قوانین دیده نمی شود. آدمی که بخاطر سرپوش گذاشتن روی پرونده اخلاقی خودش حاضر است هزاران هزار نفر را به کشتن بدهد، شهید کند و جنایت کند.
ملاحظه بفرمایید یک همچنین تعریفی می گویند «الإمامة رئاسة عام» یک ریاست عمومی است چطور در دنیا برای ریاست عمومی ها شرطی نیست این جا هم همین است. «یجب نصبُه علی الناس» مردم هر کسی را انتخاب کردند البته این که در داستان جانشینی پیامبر مردم انتخاب کردند یا نه بحث داریم می گوییم انتخاب مردم نبود ولی تعریف شان این است.
یک بار دیگر عرض کنم چون بحث خیلی مهمی است جمله ای که جنابعالی در سن امام جواد (سلام الله علیه) فرمودید پس ما بر اساس نگاه قرآن، اهل بیت و کلمات پیامبر می گوییم جانشین پیامبر باید عالم ترین، عادل ترین، شجاع ترین، افضل، أعلم و أشجع مردم باشد این اعتقاد را داریم؛ ولی آن ها می گویند هر کسی را مردم انتخاب کرد شرط خاصی ندارد ولو در علم و دانش محتاج به دیگران باشد. جناب اقای حسینی عزیز من می ترسم یک وقت خدای نا کرده مخاطبین عزیز شما تصور کنند دارم به تعصب مذهبی صحبت می کنم یک آدرس بدهم تا مطلب مقداری روشن تر بشود. این بحث را قبلاً دیده بودم تازگی ها هم مراجعه کردم
خدا رحمت کند علامه امینی (رضوان الله علیه) در الغدیر، جلد 5 یا 6 مفصل مطرح کردند یکی از کتاب های مهم اهل سنت کتابی به نام التمهید است این کتاب، کتاب خیلی مهمی است مؤلفش هم در میان اهل سنت آدم بسیار مهمی است جناب باقلانی، کتاب التمهید باقلانی تقریباً مال هزار سال پیش است.
البته به خود این کتاب مراجعه کردم ولی چون خواستم نامی از الغدیر علامه امینی برده باشم علامه هم در الغدیر مطرح کرده است. آقایی که مال هزار سال پیش است بعید می دانم هیچ کتابخانه ای در میان علمای اهل سنت باشد و این کتاب را نداشته باشند حتی در کتابخانه های علمای شیعه هم فراوان وجود دارد.
التمهید یک عبارتی دارد عین عبارت را می خوانم عزیزان بدانند خدای ناکرده تعصب مذهبی ندارم ایشان راجع به امامت می رسد یک فصلی دارد مفصل راجع به امام صحبت می کند شرایط امام چه است؟ آیا مثل شرایط پیروان اهل بیت و شیعیان است؟ متن عربیش را عینا می خوانم اگر دوستان خواستند مراجعه کنند یک وقت فکر نکنند من تصرفی کردم می نویسند:
«لا ينخلع الامام بفسق وظلم وقتل النفوس وغصب الاموال»
آن امامی که ما می گوییم نه در آغاز نه در ادامه، عدالت لازم ندارد علم و دانشی لازم ندارد و اگر در ادامه راه قاتل و ظالم شد آدم کشت «لا ینخلع»، «لا ینخلع» یعنی چه؟ یعنی از آن مقام خلع و برکنار نمی شود. تکرار می کنم التمهید باقلانی مال هزار سال پیش است تمام کتابخانه ها دارند این شخص آدم خیلی مهمی است. صریحاً می گوید و نگاه اهل سنت را قشنگ توضیح داده مفصل است یکی، دو جمله اش را گفتم.
می گوید این امامتی که ما می گوییم عرض کردم مثل ریاست جمهوریی که امروز در دنیا هست نه در آغاز نه در ادامه نه علم و دانش، نه عدالت و نه فضیلتی می خواهد اگر در ادامه جنایتی کرد اشکال ندارد باز هم امام است.
باز هم تکرار می کنم تعصب مذهبی ندارم در این نگاه برادران اهل سنت ما تمام خلفای اموی و عباسی را امام می دانند. چهارده خلیفه بنی امیه را و حدود سی و هشت خلیفه بنی عباس را می گویند امام هستند‘ قبل و بعد از این ها به معاویه، یزید، متوکل، مأمون و تمام این ها امیر المؤمنین می گویند.
اتفاقاً امروز داشتم خطبه ای از نهج البلاغه امیر المؤمنین (سلام الله علیه) را می خواندم به کتاب هایی که تاریخ خلفاء را نقل می کنند مراجعه ای داشتم. شما بروید ببینید چهارده خلیفه دوران بنی امیه یا خلفای بنی عباس (از منابع شیعه نمی گویم) چه جنایاتی کردند؟ باور بفرمايید جناب اقای حسینی انسان شرمش می آید در تریبون عمومی جنایات این ها را بر زبان جاری کند.
یک آدرس بدهم کتابی مال یکی از علمای اهل سنت ملا جلال الدین سیوطی این کتاب تقریباً مال پانصد سال پیش است کتاب های متعددی دارد. یکی از بزرگان شاخص اهل سنت هست کتاب زیاد دارد، از جمله کتابی به نام تاریخ خلفاء دارد، بروید این کتاب را ببینید تمام جنایات چهارده خلیفه و سی و هشت خلیفه را ذکر کرده است.چقدر آدم کشتند و ...
امروز این کتاب را نگاه می کردم می گوید عبد الملک وقتی به خلافت رسید مدتی گذشت یکی از شخصیت های مطرح به نام زُهری پیش او آمد گفت جناب خلیفه شایعه ای شد حتماً دروغ است شما بگویید دروغ است ما تکذیب می کنیم گفت چه شایعه شده است؟ گفت شایعه شده شما خلیفه رسول الله و امیر المؤمنین شرب خمر می کنید دروغ است درست است؟ عبد الملک گفت نه چرا دروغ باشد، شرب خمر که چیزی نیست ما شرب دماء مسلمین می کنیم این را از تاریخ خلفاء سیوطی می گویم.
شما این را بگذارید کنار صدها ظلم، فسق و جنایتی که این چهارده تا و آن سی هشت تا انجام دادند و همه این ها ذیل عنوان خلیفه رسول الله قرار می گیرند. به این ها از گُل نازک تر هم نمی شود گفت به عنوان رسانه این جا نشستیم نمی خواهیم اختلاف ایجاد بکنیم. اصلاً نمی توانیم نه به جناب معاویه، نه به جناب یزید نه به جناب مأمون، متوکل، عبد الملک و فرزندانش و مروان ابدا در رسانه چیزی نمی گوییم خدای نا کرده آزردگی خاطر ایجاد کنیم و به این ها جسارتی بکنیم.
ولی این تاریخ خلفاء سیوطی است جنایت هایی که این کردند و آدم های که کشتند آورده است. پرونده یزید در همه عالم معلوم است ابهامی ندارد، در این تعریف همه این ها امیر المؤمنین می شوند حتی این سِیر ادامه دارد به پادشاهان امروزی شان عزیزان اگر دقت کنند جمعه آینده نماز جمعه مسجد النبی، مسجد الحرام یا هر کجا نماز جمعه است بروند گوش کنند در این امکان آخرش دعا می کنند می گویند:
«اللهم محفظ والنصر و احفظ واید قائدنا و امامنا»
به چه کسی «إمامَنا» می گوید؟ به پادشاه شان می گوید به ملک عبد الله قبلاً می گفت الان به ملک سلیمان می گوید قبلش به ملک فهد می گفت قبلش به عبد العزیز می گفت. همه این پادشاهان را امیر المؤمنین و امام می داند.
پس جمع بندی کنم برسم به فرمایشی که جنابعالی فرمودید می گوید هر چیزی که مردم خواستند «یجب نصبه علی الناس» بازی است کجا همه مردم در انتخاب خلیفه اول، بعدی یا بعدی یا خلفای بنی امیه و بنی عباس بودند؟
می گویند همین که مردم بگویند کافی است خدا لازم نیست تعیین کند اگر این ها اعتقاد داشتند که خدا می خواهد تعین کند باید می گفتیم داستان غدیر و پیامبر چه شد؟ ولی ما می گوییم نه خدا باید تعیین کند و خدا هم تعیین فرمودند لذا در داستان غدیر، آیات سوره مائده می گوییم:
(الْيوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلَامَ دِينًا)
امروز، دين شما را کامل کردم؛ و نعمت خود را بر شما تمام نمودم؛ و اسلام را به عنوان آيين (جاودان) شما پذيرفتم
سوره مائده (5): آیه 3
(الْيوْمَ أَكْمَلْتُ) خدا می فرماید من، (أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ) من تمام و کامل کردم (وَرَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلَامَ دِينًا)
(يا أَيهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنْزِلَ إِلَيكَ مِنْ رَبِّكَ)
اي پيامبر! آنچه از طرف پروردگارت بر تو نازل شده است، کاملا (به مردم) برسان!
سوره مائده (5): آیه 67
ما این ها را می گوییم آن وقت نتیجه این دو نگاه کجا ظاهر می شود؟ یکی از جاهایی که ظاهر می شود در همین سوالی هست که جنابعالی فرمودید اگر گفتیم باید جانشین پیامبر را خدا انتخاب کند اعلم و افضل باشد این علم و دانشش را هم می گوییم علم و دانشی نیست که مکتب برود.
نگار من که به مکتب نرفت و خط ننوشت * به غمزه مسئله آموز صد مدرس شد
ما می گوییم امیر مؤمنان (سلام الله علیه) علمش، علم الهی است در منابع شیعه و اهل سنت روایت داریم رسول خدا هزار باب علم یاد امیر المؤمنین (سلام الله علیه) داد که از هر بابی هزار باب باز می شد. در چند جای نهج البلاغه امیر مؤمنان (سلام الله علیه) فرمود:
«أَيُّهَا النَّاسُ سَلُونِي قَبْلَ أَنْ تَفْقِدُونِي فَلَأَنَا بِطُرُقِ السَّمَاءِ أَعْلَمُ مِنِّي بِطُرُقِ الْأَرْض»
نهج البلاغة (للصبحي صالح)؛ نویسنده: شريف الرضى، محمد بن حسين، ناشر: هجرت، محقق/ مصحح: فیض الاسلام، ص280
راه های آسمان را از راه های زمین بهتر می دانم، این امیر مؤمنانی است که غیب می داند و از آینده خبر می دهد. ابن ابی الحدید از علمای بزرگ اهل سنت است شرح نهج البلاغه دارد مال حدود هفتصد، هشتصد سال پیش است در ذیل همین خطبه امیر مؤمنان (سلام الله علیه) یک فصل مفصل دارد، ده ها نمونه از علم غیب امیر مؤمنان که حضرت از آینده خبر دادند بیست سال، سی سال یا صد سال دیگر این ها تحقق پیدا کرد همه این ها را آورده است.
پس ما می گوییم آن دانش را خدا باید عطا کند و ما نمی توانیم انتخاب کنیم خدا انتخاب می کند و علمش هم علم لدنی و الهی است همان دانشی که رسول خدا داشت. آیا رسول خدا به مکتب رفتند؟ صریح قرآن کریم است همه مسلمان ها قبول دارند چرا پیامبر أمّی می گوییم؟ ایشان به مکتب نرفت خداوند متعال این دانش را در اختیار پیامبر قرار داده است ما همین نگاه را در امام می گوییم.
تا این جا مقدمه بود می خواهم نتیجه بگیرم اگر ما این نگاه را در امامت داشتیم قهراً سن و سال دیگر در امام مطرح نیست. امیر مؤمنان (سلام الله علیه) در سی و چند سالگی به امامت برسند یا یک امامی مثل امام جواد، امام هادی و امام زمان (ارواحنا فداه) در مورد این سه امام وقتی در تاریخ می خوانیم پنج سال، شش سال، هفت سال و هشت سال داشتند.
آقا مگر امامت در سن پنج، شش سالگی مگر می شود؟ امام جواد (علیه السلام) مثلاً در سن هفت یا هشت سالگی به امامت می رسند اگر می خواستیم صبر کنیم سن شان دو برابر این چهارده، سه برابر این بیست و یک یا چهار برابر این بیست و هشت بشود چه حادثه ای بناست اتفاق بیافتد؟
بنا نیست به مکتب برود علم و دانش رسول خدا و امیر مؤمنان عرض کردم در این نگاهی که ما داریم می گوییم علم الهی است والا در مکتب رفتن آدم نمی تواند بگوید من راه های آسمان را بهتر از راه های زمین بلد هستم. در مکتب رفتن که نمی تواند بگوید من از غیب و آینده خبر دارم در این نگاه سن و سال مطرح نیست.
بنابراین گاهی مطرح می کنند امام جواد (علیه السلام) روزی که به شهادت رسیدند بیست و پنج سال شان بود اما امام جواد، امام هادی و امام زمان (علیهم السلام) این سه امام در سن کم بودند چه مانعی دارد؟ اگر مجال بود مجال نیست چون به مباحث دیگری راجع به حیات نورانی امام جواد (علیه السلام) می خواهم بپردازم. ده ها نمونه از علم و دانش امام جواد، از غیبی که امام جواد می داند در همین سن و سال یعنی مکرر افراد محضر امام می آمدند یک چیزی در ذهن شان و خاطره شان می گرفتند حرفی نمی زدند امام، ذهن و فکر آن ها را می خواند از فکر آن ها خبر می داده است.
یا بحثی که باز جنابعالی اشاره فرمودید یک مناظراتی برای ائمه (علیهم السلام) داریم. کتاب های متعددی در این زمینه داریم یکی از قدیمی ترین آن ها کتاب احتجاج مرحوم طبرسی (رضوان الله علیه) تقریباً مال نهصد سال پیش است. احتجاجات یعنی مناظرات، مناظره های ائمه را آورده است. اگر مجال بود ده ها مناظره از ائمه (علیهم السلام) و یک بخش مهمی از امام جواد (علیه السلام) را می آوردم.
امام جواد در این سن و سال مناظره دارد طرف می آید در دانشگاه های مختلف و علوم مختلف با حضرت مناظره می کند. پس آن نگاهی است که ما در امامت داریم بد نیست همین جا اشاره کنم مخاطبین عزیز حتماً پی گیری کنند شاید زیباترین و بلندتری مرام نامه ای که در مسئله امامت داریم دو جا می شود به خوبی سراغش رفت یکی جامعه کبیره امام هادی (سلام الله علیه) است.
عزیزان این مرتبه اگر جامعه کبیره را خواندند یک تسبیح دست بگیرند ببینند برای امام چه می گوییم؟
«السَّلَامُ عَلَيْكُمْ يَا أَهْلَ بَيْتِ النُّبُوَّةِ وَ مَوْضِعَ الرِّسَالَةِ وَ مُخْتَلَفَ الْمَلَائِكَةِ وَ مَهْبِطَ الْوَحْيِ وَ مَعْدِنَ الرَّحْمَةِ وَ خُزَّانَ الْعِلْمِ وَ مُنْتَهَى الْحِلْمِ وَ أُصُولَ الْكَرَمِ وَ قَادَةَ الْأُمَمِ وَ أَوْلِيَاءَ النِّعَمِ وَ عَنَاصِرَ الْأَبْرَار»
من لا يحضره الفقيه؛ نویسنده: ابن بابويه، محمد بن على، ناشر: دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسين حوزه علميه قم مصحح: غفاری، علی اكبر، ج2، ص610
بیش از دویست ویژگی برای امام است تعریف دوم یک دانه از این ها را هم برای آن خلیفه ای که می گویند مثل ریاست جمهوری های دنیا، در ریاست جمهوری های دنیا دویست تا ویژگی علم، دانش، فضیلت و کمال باید داشته باشد می گوید هر چه مردم خواستند.
یا روایتی که امام رضا (علیه السلام) دارد داستان مفصلی است. امام رضا (سلام الله علیه) روزهای اولی که در خراسان (مرو) آمده بودند کسی خدمت حضرت آمد گفت در مسجد جامع مرو بودیم صحبت از امام شد بعضی ها می گفتند همان نگاهی که عرض کردم خلیفه را مردم انتخاب می کنند. حضرت فرمود اشتباه کردند انتخاب خلیفه این طوری نیست. خلیفه رسول الله مثل خود رسول الله هست باید همان ویژگی ها را داشته باشد فقط تفاوتش این است که او پیامبر بود این امام است.
امام رضا شروع کردند هفتاد ویژگی برای امام بیان کردند این حدیث، حدیث بسیار زیبایی در مقامات است. اگر مجال بود مکرر می گفتم نمونه هایی که خدمت امام جواد (علیه السلام) می آمدند یک نمونه اش را عرض کنم به بخش های دیگر حیات امام جواد (علیه السلام) برسیم. کسی خدمت امام جواد آمد نشسته بود می گوید حرفی نزدم در ذهنم پیش خودم گفتم ... ایامی که حضرت را به در خراسان آورده بودند تشکیلات مأمون مثل خود امام رضا که ولایتعهدی زندان بزرگ بود می گوید خدمت آقا نشسته بودم پیش خودم گفتم عجب زندگی خوبی دارد تشکیلات و سلطنت مأمون «هَذَا الرَّجُلُ لَا يَرْجِعُ إِلَى مَوْطِنِهِ أَبَداً وَ مَا أَعْرِفُ مَطْعَمَهُ»
«يج، الخرائج و الجرائح رُوِيَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أُورَمَةَ عَنِ الْحُسَيْنِ الْمُكَارِي قَالَ: دَخَلْتُ عَلَى أَبِي جَعْفَرٍ بِبَغْدَادَ وَ هُوَ عَلَى مَا كَانَ مِنْ أَمْرِهِ فَقُلْتُ فِي نَفْسِي هَذَا الرَّجُلُ لَا يَرْجِعُ إِلَى مَوْطِنِهِ أَبَداً وَ مَا أَعْرِفُ مَطْعَمَهُ قَالَ فَأَطْرَقَ رَأْسَهُ ثُمَّ رَفَعَهُ وَ قَدِ اصْفَرَّ لَوْنُهُ فَقَالَ يَا حُسَيْنُ خُبْزُ شَعِيرٍ وَ مِلْحُ جَرِيشٍ فِي حَرَمِ رَسُولِ اللَّهِ أَحَبُّ إِلَيَّ مِمَّا تَرَانِي فِيهَا.»
بحار الأنوارالجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار (ط - بيروت)؛ نویسنده: مجلسى، محمد باقر بن محمد تقى، ناشر: دار إحياء التراث العربي، محقق/ مصحح: جمعی از محققان، ج50، ص48
این آقا کِی به مدینه بر می گردد؟ حرف نزدم در ذهنم تا این حرف را زدم می گوید حضرت سرشان را پایین انداختند بعد از یک مدتی سر بلند کردند «اصْفَرَّ لَوْنُهُ» رنگ چهره حضرت تغییر کرد. خیلی سخت است آدم در شرایط مصیبت زندگی کند به قول معروف صورتش را با سیلی سرخ کند مردم فکر کنند چه جایگاه خوبی دارد.
آقا فرمود چرا این طوری می گویی؟ حرفی نزده بودم ذهنم را امام خواند فرمود «مِلْحُ جَرِيشٍ» اگر نمک و نانی (غذا و زندگی ساده) در مدینه داشتم «أَحَبُّ إِلَيَّ» برایم محبوب تر بود از این زندگی که شما دارید الان این جا می بینید. نمونه های فراوان وجود دارد.
یا داستان سوالی که از امام جواد (علیه السلام) راجع به دست سارقی که آوردند پرسید حکم قطع دست سارق چه است؟ خیلی مفصل است اگر رسیدم در یک مقطعی عرض می کنم. این علم و دانش، این استفاده از علوم الهی ویژگی امام (علیه السلام) است و به این دلیل هم در مورد امام جواد همه امام هادی هم امام زمان این را مخصوصاً مطرح کردم این شبکه، شبکه اعتقادی هست مخاطبینی این شبکه را انتخاب می کنند دل شان می خواهد پایه های فکری شان محکم باشد. اگر در جایی نشست یک وقت کسی گفت شما چه می گویید؟ مگر می شود یک بچه هفت، هشت ساله امام بشود؟
می گوییم مگر قرآن نخواندید؟ قرآن را راجع به پیامبری قبول دارید یا نه؟ در مورد حضرت عیسی صریح قرآن است بحث شیعه و اهل سنت نیست. مگر عیسی در گهواره نگفت
(قَالَ إِنِّي عَبْدُ اللَّهِ آتَانِي الْكِتَابَ وَجَعَلَنِي نَبِيا * وَجَعَلَنِي مُبَارَكًا)
(ناگهان عيسي زبان به سخن گشود و) گفت: «من بنده خدايم؛ او کتاب (آسماني) به من داده؛ و مرا پيامبر قرار داده است! و مرا -هر جا که باشم- وجودي پر برکت قرار داده؛
سوره مریم (19): آیات 30 و 31
اتفاقاً امام جواد (علیه السلام) یک وقتی به همین داستان استناد کردند کسی گفت در این سال؟ امامت مثل نبوت (پیامبری) است امام جواد (سلام الله علیه) فرمود همان طوری که خداوند گاهی به یک طفل در گهواره (قَالَ إِنِّي عَبْدُ اللَّهِ آتَانِي الْكِتَابَ وَجَعَلَنِي نَبِيا) نه «یَجعلُنی» من بعداً پیامبر می شوم (وَجَعَلَنِي نَبِيا) فرمود گاهی در این سن است گاهی هم نه
(حَتَّى إِذَا بَلَغَ أَشُدَّهُ وَبَلَغَ أَرْبَعِينَ سَنَةً)
تا زماني که به کمال قدرت و رشد برسد و به چهل سالگي بالغ گردد
سوره احقاف (46): آیه 15
در سن چهل سالگی به نبوت و پیامبری می رسد. یک وقتی مثل حضرت یوسف است یک وقت مثل جناب زکریا و یک وقت هم مثل جناب حضرت عیسی است. خواهش می کنم عزیزان در استدلال های قرآنی مخصوصاً آیه و حدیث می خوانیم شاید دوستان یادشان برورد الان التمهید باقلانی، الغدیر علامه امینی و منابع شیعه گفتم شاید یادشان برود تا حرف زدم قرآن باز کنید هر کجا باشید قرآن هست. ببینید آیه قرآن چه می گوید، جناب عیسی در گهواره گفت (قَالَ إِنِّي عَبْدُ اللَّهِ آتَانِي الْكِتَابَ وَجَعَلَنِي نَبِيا)، (آتَانِي الْكِتَابَ) به من داد نه این که بعداً می دهد.
ما اعتقادمان این است آن خدایی که می تواند علم و دانش را در یک آن به یک انسان چهل ساله، ده ساله یا هفت ساله بدهد و یک بچه در گهواره می تواند سخن بگوید این قدرت خواست. اگر ما قدرت الهی را انکار داریم که بحث دیگری است اما خدای متعال می تواند آن دانش را، آن قدرت را بدهد، مگر معجزه غیر از این است؟ مگر ما باور به معجزه انبیاء نداریم؟ لذا خواهش می کنم در بحث امامت همین که جنابعالی اشاره فرمودید بله 25 سال دوران شهادت امام جواد (علیه السلام) ولی وقتی مثل امیر مؤمنان (سلام الله علیه) هست بعد از سی سالگی دوران امامت شان هست.
امام جواد بنا نبود به مکتب برود درس بخواند مثلاً بگوییم چند سال صبر بکنیم دوره تحصیلی شان تمام بشود این چنین نیست.
مجری:
خیلی ممنونم از این نگاه تان یعنی ورود به بحث تان حقیقتاً از باب نگاه ما به امامت و بعد بحث علمی که فرمودید به نظرم پاسخ کامل به این شائبه هایی که حول این محور مطرح می شود هست چرا که عرض کردم به ظاهر 25 سال اما چنان تأثیری بر بقاء شیعه گذاشتند حضرت در همین ایام چنان هدایتی داشتند که فقط از امام با این تعریف بر می آید.
(میان برنامه)
مجری:
اما در این ایام وقتی صحبت از شهادت می شود وقتی صحبت از تمامی اتفاقاتی است که حول محور اهل بیت هست یک جور دیگری حقیقتاً خداوند را شاکریم از این باب که امام صادق هم فرمود این که ما به عنوان شیعه از اضافه گِل خلقت حضرات معصومین خلق شدیم و در حزن آن ها محزون هستیم و در شادی آن ها شاد هستیم.
این جای شکر بسیار دارد ما هم در این شب شهادت امام جواد (علیه السلام) محزون هستیم باز هم به ساحت مقدس حضرت ولی عصر (عجل الله تعالی فرجه الشریف) تسلیت و تعزیت عرض می کنیم و به قرارمان عمل می کنیم این که علاوه بر همه آن مواردی که تعظیم شعائر محسوب می شود باید به این مناسبت ها حداقل کسب معرفت بکنیم و نگاه و معرفت خودمان را نسبت به معصوم بالا ببریم.
لذا برویم ادامه برنامه باب المراد را تقدیم نگاه شما بکنیم و در محضر استاد گرانقدرمان حضرت حجت الاسلام والمسلمین حسینی قمی هستیم، حضرت استاد در خدمت شما باشیم و باز از زندگی آقا جان مان بشنویم
استاد حسینی قمی:
وعده دادم که حیات علمی، اجتماعی، عبادی و سیاسی حضرت را عرض کنم در بخش حیات علمی، مجال نیست همان بخشی که قسمت اول گفتم. بخش حیات عبادی هم خیلی مهم است یکی از ویژگی های مهم اهل بیت (علیهم السلام) که باید یاد بگیریم این که تک بُعدی نبودند.
الان خیلی از کارهای علمی مان یا افرادی هستند در حیات علمی و کارهای علمی موفق هستند ولی از جامعه شان خبر ندارند، یعنی حواس شان به جامعه شان نیست. در حیات اجتماعی لنگ می زنند گاهی نه در حیات اجتماعی شان هم خوب است می بینیم آدم هایی که خیلی تلاش می کنند خیلی کمک می کنند ولی به حیات عبادی خودشان دعائی، ثنائی، نمازی، زیارتی نمی رسند.
گاهی به عکس است خیلی اهل نماز، دعا، زیارت، کربلاء و اربعین هستند اما کاری به همسایه و بیچاره ها ندارد. داستانی بگویم که هم حیات عبادی و هم حیات اجتماعی امام جواد (سلام الله علیه) بهتر روشن بشود الان در آستانه دهه اول ذی الحجه هستیم. اول ذی الحجه دهه ای که عزیزان حتماً نماز (و واعدنا) را از شب اول ماه می خوانند.
ان شاء الله خداوند آن چه به حاجیان بیت الله الحرام عطا می فرماید به ما هم ان شاء الله عنایت بفرماید. نماز اول ماه هم یادگار امام جواد (علیه السلام) است فرمودند روز اول ماه، نماز اول ماه بخوانید و صدقه اول ماه بدهید. حواس مان به بخش دعا و ثناء باشد مخصوصاً نیاز به گفتن نیست الحمد لله روز نهم ماه ذی الحجه بحث دعای عرفه خدا را شکر واقعاً جا افتاده است.
برنامه ریزی کنید خیلی روایت داریم دهه اول ذی الحجه در عبادت و بندگی بسیار بسیار دهه با عظمتی است. داستانی که می خواهم بگویم از خود امام جواد (سلام الله علیه) هست مرحوم سید ابن طاوس در اقبال نقل می کند می فرماید در روز عرفه در صحرای مقدس عرفات خدمت امام جواد (علیه السلام) بودم.
عزیزانی که حج مشرف شده باشند بهتر می دانند روز عرفه، اعمالش از ظهر شروع می شود یعنی حاجی نماز ظهر و عصرش را خواند نماز، دعا و ثناء تا موقع غروب البته بودنِ در صحرای عرفات جزو عمل واجب است ولی از آن فرصت برای مناجات استفاده می کنند. راوی می گوید: « رَأَيْتُ أَبَا جَعْفَرٍ (سلام الله علیه)»
«مَا رَوَيْنَاهُ بِإِسْنَادِنَا إِلَى مُحَمَّدِ بْنِ الْحَسَنِ بْنِ الْوَلِيدِ بِإِسْنَادِهِ إِلَى الْقَاسِمِ بْنِ حُسَيْنٍ النَّيْشَابُورِيِّ قَالَ رَأَيْتُ أَبَا جَعْفَرٍ (سلام الله علیه) عِنْدَ مَا وَقَفَ بِالْمَوْقِفِ مَدَّ يَدَيْهِ جَمِيعاً فَمَا زَالَتَا مَمْدُودَتَيْنِ إِلَى أَنْ أَفَاضَ فَمَا رَأَيْتُ أَحَداً أَقْدَرَ عَلَى ذَلِكَ مِنْه»
إقبال الأعمال (ط - القديمة)؛ ابن طاووس، على بن موسى، محقق/ مصحح: ندارد ناشر: دار الكتب الإسلاميه، ج1، ص339
لقب امام جواد (علیه السلام)، ابو جعفر بود امام جواد (علیه السلام) را موقف عرفه دیدم «مَدَّ يَدَيْهِ جَمِيعاً» حضرت دو دست شان را به سوی آسمان دراز کرده بودند «فَمَا زَالَتَا مَمْدُودَتَيْنِ إِلَى أَنْ أَفَاضَ» از ظهر بعد از نماز دست شان به سوی آسمان تا غروب إفاضه که باید برای مشعر بروند تمام این مدت امام جواد (علیه السلام) دست شان به سوی آسمان بود و داشتند دعا می کردند.
راوی می گوید تعجب کردم البته امام جوان بودند سنی نداشتند این توانایی را داشتند می گوید «فَمَا رَأَيْتُ أَحَداً» ندیدم کسی این قدر توانایی داشته باشد تمام این مدت دستش به سوی آسمان مشغول دعا و عبادت باشد. این عبادت امام جواد است می گوید محضر حضرت بودم امام وسط دعا هست کسی آمد گفت آقا، گرفتاریی دارم در شهر ما شخصی از ارادتمندان شما هست اگر شما یک نامه برایم بنویسید گرفتاریم بر طرف می شود.
شاید اگر ما بودیم می گفتیم برو پی کارت روز عرفه و وسط دعا، حال دعای ما را به هم می زنی دارم دعا می خوانم. عین روایت مرحوم کلینی در کافی شریف می نویسد فرمود بروید قلم و کاغذ بیاورید قلم و کاغذ آوردند و نوشتند. نامه امام جواد (علیه السلام) جالب است دو، سه کلمه نوشتند.
«مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ عَنِ السَّيَّارِيِّ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ زَكَرِيَّا الصَّيْدَلَانِيِّ عَنْ رَجُلٍ مِنْ بَنِي حَنِيفَةَ مِنْ أَهْلِ بُسْتَ وَ سِجِسْتَانَ قَالَ: رَافَقْتُ أَبَا جَعْفَرٍ ع فِي السَّنَةِ الَّتِي حَجَّ فِيهَا فِي أَوَّلِ خِلَافَةِ الْمُعْتَصِمِ فَقُلْتُ لَهُ وَ أَنَا مَعَهُ عَلَى الْمَائِدَةِ وَ هُنَاكَ جَمَاعَةٌ مِنْ أَوْلِيَاءِ السُّلْطَانِ إِنَّ وَالِيَنَا جُعِلْتُ فِدَاكَ رَجُلٌ يَتَوَلَّاكُمْ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُحِبُّكُمْ وَ عَلَيَّ فِي دِيوَانِهِ خَرَاجٌ فَإِنْ رَأَيْتَ جَعَلَنِيَ اللَّهُ فِدَاكَ أَنْ تَكْتُبَ إِلَيْهِ كِتَاباً بِالْإِحْسَانِ إِلَيَّ فَقَالَ لِي لَا أَعْرِفُهُ فَقُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ إِنَّهُ عَلَى مَا قُلْتُ مِنْ مُحِبِّيكُمْ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ كِتَابُكَ يَنْفَعُنِي عِنْدَهُ فَأَخَذَ الْقِرْطَاسَ وَ كَتَبَ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ* أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ مُوصِلَ كِتَابِي هَذَا ذَكَرَ عَنْكَ مَذْهَباً جَمِيلًا وَ إِنَّ مَا لَكَ مِنْ عَمَلِكَ مَا أَحْسَنْتَ فِيهِ فَأَحْسِنْ إِلَى إِخْوَانِكَ وَ اعْلَمْ أَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ سَائِلُكَ عَنْ مَثَاقِيلِ الذَّرِّ وَ الْخَرْدَلِ قَالَ فَلَمَّا وَرَدْتُ سِجِسْتَانَ سَبَقَ الْخَبَرُ إِلَى الْحُسَيْنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ النَّيْسَابُورِيِّ وَ هُوَ الْوَالِي فَاسْتَقْبَلَنِي عَلَى فَرْسَخَيْنِ مِنَ الْمَدِينَةِ فَدَفَعْتُ إِلَيْهِ الْكِتَاب»
الكافي (ط - الإسلامية)؛ نویسنده: كلينى، محمد بن يعقوب بن اسحاق، محقق/ مصحح: غفارى على اكبر و آخوندى، محمد، ناشر: دار الكتب الاسلامیة، ج5، ص111
«أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ مُوصِلَ كِتَابِي هَذَا ذَكَرَ عَنْكَ مَذْهَباً جَمِيلًا» این آقایی که نامه من را پیش تو می آورد گفت تو آدم خوبی هستی روشت خوب است یا مذهبت خوب است به تو بگویم «وَ إِنَّ مَا لَكَ مِنْ عَمَلِكَ مَا أَحْسَنْتَ فِيهِ» آنی برایت باقی می ماند که خوبی کرده باشی؛ خوبی هایت می ماند «فَأَحْسِنْ إِلَى إِخْوَانِكَ» به برادران ایمانیت احسان کن «وَ اعْلَمْ أَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ سَائِلُكَ عَنْ مَثَاقِيلِ الذَّرِّ وَ الْخَرْدَلِ» فردای قیامت خدا از یک مثقال ذره از تو سوال می کند و السلام
انصافاً آن کسی که این نامه را برد با معرفت بود چون به او خبر دادند آقایی دارد از مکه می آید و نامه ای از امام جواد برایت آورده، گفت اگر از امام جواد نامه آورد بد است این جا بنشینم نامه امام به محضرم بیاید باید بیرون شهر بروم به محضر نامه امام جواد برسم.
در این روایت می گوید دو فرسخ از شهر بیرون رفت که از نامه امام جواد (علیه السلام) استقبال کند و مشکل این آقا را بر طرف کند. نامه آمد نامه را گرفت و روی چشم گذاشت داستان مفصل است مشکلات این آقا را بر طرف کرد.
همان امام جوادی که آن دعا را دارد می گوید ندیده بودم کسی در مناجات با پروردگار این قدر توانایی داشته باشد ولی وسط مناجات می گوید گرفتاری کسی را برطرف کنید.
همین جا تقاضا می کنم مخصوصاً مخاطبین عزیزی که خارج از کشور هستند مکرر گفتم گاهی به دلیلی مشکلات اقتصادی که مخصوصاً در کشور ما، عراق و پاکستان هست به دوستان در این کشورها و کشورهای اروپایی می گویم آقا و خانم محترم شاید صد دلار، صد یورو، صد پوند برای شما خیلی در زندگی تغییری ایجاد نکند؛ ولی همین مبلغ می تواند در یک کشور مدتی یک زندگی را، یک خانواده ای را اداره کند مشکل شان را آبرومندانه بر طرف کند.
مگر جواد الأئمه نمی گوییم؟ اگر می خواهیم حضرت به ما نظری داشته باشند حتماً یک کاری کرده باشیم یک دستگیری بکنیم مخصوصاً به دوستان همیشه عرض کردم گفتم مواظب باشید الان متأسفانه تا حرف از کار خیر می زنیم همه می گویند الحمد لله ما موفق هستیم، ولی درآمدهای ما با صدقات ما تناسب ندارد درآمدتان چقدر است؟ برای مخاطبین خارج از کشور عرضی می کنم فرض بفرمایید مثلاً حقوق شما ماهی دو هزار دلار یا دو هزار یورو یا دو هزار پوند است این که شما یک پنج پوندی یا پنج دلاری در صندوق صدقه بیاندازی این صدقه نمی شود. به تناسب درآمدمان از گرفتارها دستگیری کنیم.
یک داستان دیگری را عرض بکنم خیلی جالب است امام جواد (علیه السلام) یکی از توجه های ویژه ای که در جامعه داشتند به مردم تذکر می دادند مواظب حقوق اجتماعی همدیگر باشید. نمی خواهم بگویم در بین ما مسلمان ها بیشتر یا کمتر است نمی دانم ولی گاهی ماها رعایت نمی کنیم.
اصل داستان را از امام جواد (علیه السلام) عرض بکنم هم مرحوم کلینی در کافی شریف هم شیخ صدوق در من لا یحضر الفقیه آوردند شیخ صدوق را شیخ المحدثین می گویند و کتاب شریف من لا یحضره الفقیه ایشان کتاب حدیثی بسیار مهمی است. و هم شیخ طوسی در تهذیب یعنی در کتب اربعه ما این داستان آمده است. کسی به امام جواد (علیه السلام) نامه نوشت گفت: «إِنِّي أُرِيدُ أَنْ أُلَازِمَ مَكَّةَ وَ الْمَدِينَةَ وَ عَلَيَّ دَيْنٌ فَمَا تَقُولُ...»
«وَ- رُوِيَ عَنْ أَبِي ثُمَامَةَ قَالَ قُلْتُ لِأَبِي جَعْفَرٍ الثَّانِي (سلام الله علیه) إِنِّي أُرِيدُ أَنْ أُلَازِمَ مَكَّةَ وَ الْمَدِينَةَ وَ عَلَيَّ دَيْنٌ فَمَا تَقُولُ قَالَ ارْجِعْ إِلَى مُؤَدَّى دَيْنِكَ وَ انْظُرْ أَنْ تَلْقَى اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ وَ لَيْسَ عَلَيْكَ دَيْنٌ فَإِنَّ الْمُؤْمِنَ لَا يَخُونُ»
من لا يحضره الفقيه؛ نویسنده: ابن بابويه، محمد بن على، ناشر: دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسين حوزه علميه قم مصحح: غفاری، علی اكبر، ج3، ص183
دلم می خواهد یک سفر دلچسب به مکه و مدینه بروم چه است سفرهایی که سه، چهار روز مدینه یا یکی، دو هفته به مکه می روند؟ این ها به دلم نمی چسبد «أُلَازِمَ» بروم ملازم شش ماه، یک سال زیارت سیر از خانه خدا و مدینه داشته باشم. ولی مشکلم این است (عین روایت این است) «وَ عَلَيَّ دَيْنٌ» به کسی هم بدهی دارم.
اگر بخواهم بدهیم را بدهم به زیارت نمی توانم بروم اگر زیارت بروم بدهی را نمی توانم بدهم شما تکلیفم را مشخص کنید حدیث را حفظ هستم ولی از رو می خوانم مخاطبین یک وقت فکر نکنند کم یا زیاد گفتم به امام جواد نامه نوشته بود حضرت در جواب نوشتند «ارْجِعْ إِلَى مُؤَدَّى دَيْنِكَ» بر گرد به زیارت نمی خواهد بروی حق الناس را ادا کن «وَ انْظُرْ أَنْ تَلْقَى اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ وَ لَيْسَ عَلَيْكَ دَيْنٌ» در زندگی کاری کن که حق مردم را از بین نبرده باشی دَین کسی به گردنت نباشد.
جمله پایانی نامه امام جواد عجیب است «فَإِنَّ الْمُؤْمِنَ لَا يَخُونُ» مؤمن خیانت نمی کند یعنی اگر من به کسی بدهی دارم بروم یک کار مستحبی بکنم خیانت است. بله یک وقت طلبکارم راضی است می گوید به کربلاء، مکه، زیارت اربعین برو و روضه بگیر و ... هر وقت خواستی پول ما را بده اما اگر وقت بدهیت رسید برای چه برای زیارت مستحبی بروم!
حتماً مخاطبین عزیز این مسئله را می دانند اگر اول اذان سر نماز ایستادم شروع به نماز کردم سر نماز کسی آمد گفت آقای حسینی داری نمازت را می خوانی پول ما را کِی می خواهی بدهی چند مرتبه دنبال طلبم مان بیاییم؟ امروز، روزش بود چرا پول ما را ندادی؟ فقهاء نوشتند یک وقت آدم سر نماز هست می تواند دست به جیبش بکند پول را بدهد.
اما اگر نه باید سر صندوقی برود پولی از یک جا بر دارد چِکی بنویسد کارت به کارت بکند سر نماز نمی شود آیا نمازش را ادامه بدهد یا نمازش را رها کند برود حق الناس را ادا کند؟ فرمودند رها کند با این که می دانید رها کردن نماز به این آسانی نیست گناه است و جایز نیست. یکی از جاهایی که اجازه دادند همین است فرمودند این کار را بکن چرا؟ دلیلش هم فرمودند.
مثلاً اول اذان ظهر شما می خواهید نماز بخوانید تا غروب شش، هفت ساعت فرصت دارید این اصطلاح را فقهاء می گویند واجبِ موسع زمانش وسعت دارد ولی حق الناس الان جلویت آمده وقتش تمام است. این نگاه مهمی در زندگی امام جواد (علیه السلام) بود.
یک داستان دیگر هم بگویم به نظر نیاز داریم این سوگواره ها و مراسمی که می گیریم باب المراد نام بسیار زیبایی که برای برنامه انتخاب کردید، ان شاء الله خدا روزی کند هر چه زودتر از باب المراد وارد بشویم و حرم نورانی آقا موسی ابن جعفر و امام جواد (سلام الله علیهما)، کاظمین را زیارت کنیم.
به نظرم تمام این ها مقدمه این است که به مسیر اهل بیت نزدیک بشویم. داستانی از حیات اجتماعی حضرت بگویم این داستان در منابع قدیمی ما هست.
مرحوم کلینی در کافی شریف نقل می کند کسی خدمت امام هادی (علیه السلام) آمد امام هادی از ایشان سوال کردند از فلانی که یکی از دشمنان اهل بیت بود فرمودند چه خبر از او؟ به امام هادی گفت خبر ندارم هَلکَ به جهنم واصل شد آدم خیلی پلیدی بود. تا گفت به جهنم واصل شد، روایت این است امام هادی فرمود الحمد لله الحمد لله الحمد لله راوی می گوید شمردم «اربعاً و عشرین» امام هادی بیست و چهار مرتبه الحمد لله گفت!
گفتم آقا چه خبر است؟ شما برای دشمنان تان این قدر الحمد لله نمی گویید وقتی نابود می شوند مگر این چه کرد؟ فرمود می دانی به پدرم امام جواد چه گفت؟ امام جواد، امام رضا و همه ائمه (سلام الله علیهم اجمعین) امام مهربانی ها هستند. اما گاهی یک کارهایی می کنیم دشمنان یک کارهای می کردند ائمه نفرین می کردند.
امام هادی فرمود می دانی این شخص با پدرم امام جواد چه کرد؟ گفت آقا خبر ندارم گفت یک وقتی آمد با پدرم در یک موضوعی بحث کرد امام هم جواب داد این شخص از دشمنان بود یک جمله بدی گفت و جسارت کرد امام جواد (سلام الله علیه) پاسخ دادند بار سوم یک جمله ای گفت حضرت پاسخ دادند این شخص با امام داشت بحث می کرد کم آورد.
نمی دانم بگویم یا نه؟ ایام شهادت امام جواد (علیه السلام) هست می گویم برای این که داستان را ناقص نگفته باشم، نباید این را اصلاً به زبان جاری کنیم. وقتی دید نمی تواند در این بحث، جواب امام جواد را بدهد به امام جواد نگاهی کرد گفت از اظنک سکران به قیافه ات می آید مست باشی عین روایت این است امام جواد خیلی ناراحت شد رو به آسمان عرضه داشت
«انک تعلم انی اصبحت صائما»
خدایا می دانی امروز روزه هستم این به من می گوید به قیافه ات می آید مست باشی، امام نفرینش کرد امامی که به این زودی نفرین نمی کند نفرین کرد وقتی این شخص به هلاکت رسید و خبر هلاکتش به امام هادی رسید امام بیست و چهار بار الحمد لله گفت.
لذا می خواهم بگویم گاهی دوستان از ما سوال می کنند آیا ائمه نفرین می کردند یا نه؟ به این زودی نه، ولی گاهی بله، کجا؟ یکی جایی که دل کسی را بشکنی، بسوزانی و آبروی کسی را ببری آدم به امام معصوم و حجت خدا بگوید « اظانک سکران» از امام زمان عذر می خواهم بعد ترجمه این جمله؛ یکی از مواردی که دیدیم در روایات نفرین می کردند آن جایی که حق عمومی مردم را ضایع می کردند. مثلاً داستان امیر المؤمنین (علیه السلام) در نهج البلاغه هست این داستان معروف است در منابع قدیمی اهل سنت و شیعه آمده است.
امیر المؤمنین (سلام الله علیه) فرمودند کسانی که در این جمع هستند بلند شوند کدام هایشان در غدیر حضور داشتند؟ هر که در غدیر بود بلند شود شهادت بدهد که پیامبر خدا راجع به من چه فرمود؟ بعضی بلند شدند شهادت دادند انس آن جا بود انس خادم پیامبر بود خودش می گوید «خدمةُ النبی عشر سنین» ده سال خادم پیامبر بودم.
شانزده، هفده سالش بود تا بیست و هفت، هشت سالگی خدمتگزار پیامبر بود امیر مؤمنان به انس فرمود انس تو هم بلند شو شهادت بود چون انس در غدیر بود. خواست کتمان کند گفت کمی فراموشی گرفتم داستان یادم نمی آید با این که دروغ می گفت سن و عمری نداشت غدیر را چطور می شود فراموش کرده باشد.
امیر مؤمنان نفرینش کرد ائمه نفرین نمی کردند مگر در جایی که قلب کسی را می سوزاندی، تهمت به کسی می زدی با آبروی کسی بازی می کردی یا حق جامعه را داری از بین می بری وقتی به امامت و جانشینی شهادت نمی دهی در غدیر بودی حاضر نیستی بگویی یک جمعی را در تاریخ به گمراهی می اندازی این جا، این کار را می کردند.
لذا خواهشم این است در این زمینه خیلی مواظب باشیم ائمه برای حفظ آبرو خیلی اهمیت قائل بودند خیلی احترام می گذاشتند می خواستم یک بحثی بکنم طلب مخاطبین عزیز باشد امام جواد (علیه السلام) یک هنر بزرگی که انجام دادند تربیت شاگردان بسیار بسیار خوب بود مثلاً عبد العظیم حسنی (سلام الله علیه)، علی ابن مهزیار و بسیاری از اصحابی که تعبیرات خیلی بلندی امام جواد (علیه السلام) راجع به این ها دارد.
فقط همین را بگویم معمولاً در شبکه ها عرض می کنم اگر می خواهیم خدمتی به اهل بیت کرده باشیم کاری کنیم ائمه از ما راضی باشند روزی که دست مان از این دنیا کوتاه می شود دعای امام هم در حیات هم در رفتن مان همراه مان باشد. یکی از اصحاب امام صادق (علیه السلام) اسمش أبان ابن تغلب است.
بینندگان عزیز باور می کنید ایشان وقتی از دنیا رفت امام صادق فرمود: «أَمَا وَ اللَّهِ» قسم جلاله به خدا قسم
«أَمَا وَ اللَّهِ لَقَدْ أَوْجَعَ قَلْبِي مَوْتُ أَبَانٍ.»
مرگ ابان، قلب من را به درد آورد. هر کجای عالم هستیم کاری بکنیم هم امام زمان به ما دعا کنند هم روزی که رفتیم امام زمان بگویند به آن درجه نمی رسیم امام بفرمایند قلب من به درد آمد ولی بگویند شیعه خوبی برای ما بود. ان شاء الله مخصوصاً دهه اول ماه ذی الحجه هست دهه دعا و عبادت باشد.
بعد از آن مقدمه ای برای امامت و ولایت هست از الان نگویید نگفتید هر کسی می خواهد برای غدیر کاری بکند وقتی نیست هر کجا هستید کمک فکری، کمک مالی می خواهید مراسم بگیرید و ... هر کاری می خواهید بکنید نگویید خبر نداشتیم بسم الله از الان دست به کار بشویم وظیفه خودمان را در تبیین امامت ان شاء الله ادا کنیم.
مجری:
ان شاء الله خیلی ممنونم به طور ویژه از این که ما را کمک کردید در این که بتوانیم به این هدف مان برسیم مبنی بر این که در این چنین برنامه علاوه بر آن شوری که داریم آن شعور، آن فرهنگ و آن معرفت را بتوانیم به آن بپردازیم چرا که با داستان های زیبایی که فرمودید این معرفت به این شکل شد که پس من اگر می خواهم نام امام جواد را یدک بکشم و محب او باشم باید این چنین رفتار کنم.
بسم الله چه وقتی بهتر از این ایام که این قرار را با خودمان بگذاریم خاصه در ذی الحجه که فرمودید ان شاء الله عامل باشیم افتخار بدهید و یک دعا در شب شهادت برای مان بکنید.
استاد حسینی قمی:
خدا را قسم می دهیم به حق امام جواد (علیه السلام) البته همیشه در دعاها گفتیم محتاج آمین مخاطبین عزیز هستیم. خدایا به حق امام جواد (علیه السلام) آن چه خیر، صلاح و سعادت شیعیان امیر المؤمنین (سلام الله علیه) در سراسر عالم هست برای شان مقدر بفرما
شر دشمنان صهیونیست ها و آمریکای ها به خودشان بر گردان، شهدای ما رهبر شهید و مظلوم ما، شهدای اخیر با سید الشهداء (سلام الله علیه) محشور بگردان و به همه ما توفیق عبادت، بندگی و خدمتگزاری در این ماه با عظمتی که در پیش داریم عنایت بفرما
مجری:
الهی آمین خیلی ممنون و متشکرم؛ این چنین عرض بکنم امام جواد (علیه السلام) به نوعی پدر امام زمان محسوب می شوند وقتی دو، سه نفر به عقب بر گردیم به حضرت جواد الائمه می رسیم همان جوانی که عرض کردیم در 25 سالگی به شهادت رسید.
همان جوانی که حتی بعد از این که به مانند حضرت امام حسن مجتبی توسط همسرش شهید شد حتی آب به او ندادند، کِل کِله کردند و اتفاقاتی که اصلاً جای گفتن نیست و دوست نداریم خیلی به آن اشاره بکنیم به حق این غربت، به حق این مظلومیت خدا را قسم بدهیم که هر چه زودتر فرج منتقم شان را برساند، الهی به حق جواد الأئمه عجل لولیک الفرج؛ به امید دیدار یا علی مدد خدا نگهدار!