تاریخ بدون روتوش - کوروش، پارسی یا عیلامی

عرض سلام و ادب و احترام خدمت شما بینندگان عزیز و ارجمند شمایی که بیننده صد و سی و دومین قسمت از سلسله برنامه‌های تاریخ بدون روتوش و بیننده پنجاه و هفتمین قسمت از فصل سوم این برنامه هستید ان شاء الله که هر کجا هستید زندگی خوب و پربرکتی را داشته باشید می‌دانید در بین دو دوره پادشاهی هخامنشیان هستیم و بحث‌ها را به صورت موضوعی داریم مطرح می کنیم تا رسیدیم به دوره دوم پادشاهی با سرعت بیشتری بتوانیم بحثمان را پیش ببریم و برویم وارد مجموعه های تاریخی دیگر شویم یک بحثی که ما در این چند قسمت مطرح کردیم و در خصوصش ما میزبان جناب آقای دکتر کامیار عبدی هم بودیم بحث تمدن عیلام است ما یک سوالی را مطرح کردیم گفتیم آیا کوروش آریایی است؟ حالا آریایی که داریم می گوییم نژاد عیلامی که داریم می گوییم تمدن است ولی خوب مجبور هستیم یک جایی اصطلاحات را هر چند در مقابل هم وقتی می‌ گذاریم هم جنس نیستند ولی برای انتقال راحت‌تر آنچه که اراده می کنیم از همین ها استفاده کنیم دیگر آیا کوروش عیلامی است با این تمدنی که عیلام داشته است با این پیشینه‌ای که داشته است توضیح دادیم مفصل در موردش یا کوروش آریایی است که اگر بخواهد از آریایی ها باشد بعد از پارس ها باشد دیگر از نژاد پارسی باشد.

سوال مطرح کردیم بعد از این چند قسمت که با شما صحبت کردیم حالا می‌خواهیم امشب یک سری مستندات را نشان بدهیم به شما و متناسب با سوالاتی که مطرح شد در این چند قسمت برنامه شما را دعوت کنیم به نتیجه گیری و آن سوالاتی که چند قسمت پیش مطرح کردیم روی پاورپوینت یک مرور می خواهم کنم و متناسب با این ها یک سری مستند حضور شما کنم بحثی که ما مطرح کردیم این بود کوروش عیلامی یا پارسی مسئله‌ای که ما مطرح کردیم برویم سراغ پاور از روی پاور من بحثمو این بخش را پیش ببروم بعد برویم سراغ فرمان بله ممنونم کوروش عیلامی یا پارسی چند تا سوال اینجا مطرح می کنیم سوال اول کوروش خودش را برای کجا می دانست خود کوروش خودش را کجایی معرفی می کرده است و این زیر مجموعه اش این سوالات را دارد سوال اول آیا کوروش پارسی آریایی بودن خود را مطرح کرده است؟ آیا کوروش حرفی از هخامنش زده است؟ کوروش خود را ادامه دهنده کدام یک از سلسله‌های شاهی می‌دانست؟ کوروش برای خود چه نژادی را معرفی می کرده است نام کوروش متعلق به کجا است انشان کجا است انشان متعلق به چند تمدنی بوده است شاهان انشان متعلق به چه نژادی بودند.

آیا کوروش خود را شروع کننده یک سلسله پادشاهی معرفی کرده است؟ آیا عقاید و فرهنگ کوروش آریایی بوده است؟ سوالات بعدی چرا نقش برجستی انسان بالدار ردا و پوشش عیلامی دارد چرا کوروش در کشورگشایی خود با عیلامی‌ها درگیر نشد دلیل قیام‌های متعدد عیلامی‌ها علیه داریوش چه بود چرا عیلامی‌ها برخلاف پادشاهان هخامنشی یعنی از داریوش به بعد اهورا مزدا را نمی‌پرستیدند چرا در زمان هخامنشیان به‌خصوص بر اساس کتیبه بیستون خط عیلامی اولویت بوده است چرا با وجود خط عیلامی داریوش خط میخی پارسی را به متون اضافه کرد چگونه پارسیان آریایی با سابقه کوچ گردی برخلاف عیلامیان می‌توانند امپراطوری تشکیل دهند چگونه ممکن است کوروش با خطی که بر خلاف سایر کتیبه‌های خود چگونه ممکن است کوروش با خطی که بر خلاف سایر کتیبه‌ها خود را هخامنشی معرفی می کند چی شد چگونه ممکن است کوروش ادامه نداشت چگونه ممکن است که کوروش با خطی که برخلاف سایر کتیبه خود را هخامنشی معرفی می کند چی می‌خواستیم اینجا بگوییم می‌خواهیم بگوییم که برخلاف سایر کتیبه‌های دوره هخامنشیان که خود را هخامنشی معرفی می کنند.

مثل کوروش مثل داریوش مثل خشایارشاه و دیگران کوروش چرا خودش را هخامنشی معرفی نکرده است در کتیبه‌ها منظور این بوده است این سوال می رویم سراغ یک سری اسناد که ببینیم وضعیت به چه شکل است امشب تقریباً دیگر به جمع‌بندی می‌خواهیم برسیم در این مسئله یا حداقل زمینه‌ای را ایجاد کنیم به جمع بندی برسید خیلی مسئله مهمی است کوروش آریایی بوده است یا آریایی نبوده است اصلا خیلی خط قرمز مهمی محسوب می شود در مباحث و موضوعات علمی و یک مقداری به نظر من هر پژوهشگری جسارت بد داشته باشد از اینجا شروع کند بحث کوروش را یعنی چی از اینجا شروع کنید یعنی بررسی شخصیت کوروش را وقتی که خواست داشته باشد پیش خودش ابعاد مختلفش را ببیند کوروش را به عنوان کوروش که بوده است بشناسد نه کورشی که اخیرا دارد ساخته می شود آریایی بوده است یا نبوده است.

اگر کوروش بخواهیم بگوییم آریایی بوده است باید از چه طریقی باشد ببینید آریایی که وارد ایران شدند سه گروه مهم را دارند تشکیل می دهند دیگر پارت ها مادها و پارس ها با توجه به جغرافیایی که کوروش درش بوده است طبیعتاً مادها که نبودند و از او دور بوده است حالا توضیح می دهم پارت ها را هم که منطق شمالی محسوب می‌شدند و آنها را هم از لحاظ جغرافی فاصله داشتند پارس‌ها بودند که بسیار نزدیک بودند به تمدن عیلام از جغرافیایی و به انشان پایتخت عیلام که دیگر چسبیده بودند خیلی حالا این پارس ها چه کسانی هستند عبارت را با همدیگر ببینیم تا خیلی بدیهی به نظر می رسد ولی طبیعتاً تقدیم حضور شما عزیزان کرده است باشیم پارس‌ها چه کسانی بودند.

کتاب ماریا بروسیوس ایرانیان باستان صفحه شماره پانزده چه کسانی را پارس‌ها به عنوان پارس ها معرفی می کند با هم ببینیم پس از پس آن پارسیان چه کسانی بودند این را درستش کنم که بتوانم راحت‌تر زوم کنم اینجوری بله پارسیان پس آن پارسیان چه کسانی بودند پارسیان یکی از اقوام ایرانی بودند که در حوالی هزاره اول قبل از میلاد از شرق به فلات ایران مهاجرت کردند هنگامی که آنان به سرزمینی وارد شدند که تقریبا با ایران کنونی منطبق است در نواحی مختلف این سرزمین در کنار جمعیت بومی عیلامیان سکنا گزیدند هم عرض شدند یعنی عیلامی‌ها که بودند عیلامی‌ها که اصلاً تمدنشان هم شروع شده بود در تمدنی بودند که هیچ وارد درگیری‌های تمدنی شده بودند با سومری‌ها با آشوری‌ها درگیر بودند آنجا البته مادها هم درگیر بودند ولی تازه این پارس ها شدند همسایه آن ها خیلی از زمانش نمی گذرد نمی‌توانیم بگوییم چند هزار می گذرد البته اینکه چه زمانی آریایی وارد این فلات شدند و این ها خیلی محل بحث می‌دانید و ملاک‌های مختلفی را در این زمینه مد نظر قرار می دهند اما به هر حال در متن حکومت عیلام تاریخ را عیلام داشت در متن حکومت خودش پشت سر می‌گذاشت تازه آریایی داشتند می آمدند وارد ایران شوند یعنی کمرکش تمدن چه بسا رد کرده بود تمدن عیلام این پارسی ها بودند کاملاً اگر ما بخواهیم در مورد کوروش صحبت کنیم کوروش آریایی بود بعد از این پارسی‌ها باید باشد.

یک نکته هم در مورد قدمت از همین کتاب نشانتان بدهم خیلی امشب سند داریم امیدوارم برسم زمان بندی برنامه که در این ایام یک ساعت است کنداکتور شبکه ایرانیان باستان ماریا بروسیوس مطلبی را دارد در خصوص شوش و انشا صفحه شماره شانزده تاریخ تمدن عیلامی به هزاره سوم قبل از میلاد باز می‌گردد هزاره اول قبل از میلاد تازه آریایی ها دارند وارد می شوند دوم دارند وارد می شوند ببینید تاریخ تمدن عیلامی ها نه اینکه در موردش دیگر مفصل صحبت کردیم تاریخ تمدن عیلامی ها به سه هزاره سوم قبل از میلاد باز می گردد عیلامیان تحت حکومت پادشاهانی بودند که کانون قدرتشان در دو شهر سلطنتی شوش در خوزستان و انشان در پارسه قرار داشته است منطقه انشان در پارسه که همان پارس شده است الان استان فارس خیلی زبان ساده‌اش را بخواهیم بگوییم ببریم کلاً به هم همان منطقه پارسه الان شده است همان فارس پ ف پارسه همان فارسی لقب پادشاهانی که در تمدن عیلام بودند چه بوده است این مقدمات می گویم می خواهم بروم سراغ متن؟

تاریخ ایران آغاز تا اسلام که گیرش نوشته است و ایشان یک پژوهش باستان شناسانه جدی در مورد ورود آریایی ها داشته است ترجمه محمد معین که البته یک جاهایی بحث تاریخیش در مورد ورود آریایی‌ها اخیراً با یافته‌های باستان شناسی مورد نقد قرار گرفته است که صفحه شماره پنجاه و پنج بر اساس این ترجمه عیلام در هزاره دوم یک سلسله جدید ملی در عیلام ظهور کرد که پادشاهان آن خود را بدین القاب می‌خواندند پادشاهان عیلام با پادشاهان ماد و پارت و پارس کار ندارد ها پادشاه ایران چه لقبی داشتند این دو لقب برای ما مهم است پدر و شاه این لقب‌ها برای کجا بوده است برای انزان یا انشان و شوش دیدید چقدر می گویند که کوروش در تاریخ معروف بوده است به او می گفتند پدر پادشاه عیلام بوده است از پادشاه عیلام بوده است پادشاه انشان بوده است بخاطر همین به آن می گفتند همان لقبی که پادشاه عیلام به شاهشان می‌دادند به کوروش هم دادند که به عنوان پدر دو مقایسه می کردند با داریوش آن را باید بروید در گزارش‌های یونانی ببینید چون داریوش شروع کرد مالیات گرفتن کوروش اصلا ابزارش را نداشته است که به آن سطح وسیعی بخواهد آن مالیات ها را دریافت کند گفتند یاد مثلاً دور به قبر کوروش ببارد آن مثلاً آن دوره از ما مالیات نمی گیرد یک چنین ذهنیتی داشتند که در نوشته های یونانی پس لقب پدر اگر به شاه داده می شود یکی از آن ها القابی است که عیلامی‌ها به شاهان می‌دادند این مقارنه را به هم نشان بدهیم که پارسیان کنار عیلامی‌ها بودند اصلاً علت یکی از دلایل اشتباهات بحث نصب و نسب‌های شاهان از همین جا نشأت می گیرد.

ماریا بروسیوس ایرانیان باستان بخش هخامنشیان را که وقتی می آید توضیح می دهد ببینید این بخش هخامنشیان می گوید نخستین پادشاهان پارسی که البته به آن می رسیم در نیمه دوم قرن هفتم قبل از میلاد یک فرد پارسی به نام کوروش اول می گوید پارسی کجا بیمه دوم قرن هفتم قبل از میلاد فرد پارسی کوروش اول که به زبان عیلامی کوروش چیزی که ما می گوییم کوروش است کوروش اول سایروس که به زبان عیلامی می شود کوروش حوالی ششصد و بیست تا پانصد و نود قبل از میلاد عنوان و مقام پادشاه انشان را از پدرش تیس یا چیش به ارث برد آنان بر امیرنشین یا قلمرو پادشاهی کوچکی که واقع در جنوب غربی ایران به نام پارسه یا پارس یا فارس همان فارس امروزین حکومت می کردند بودند در آن منطقه بودند این ناحیه قبلاً بخشی از قلمرو پادشاهی عیلام بود که کوه‌های زاگرس از خوزستان تا پارس را در بر می‌گرفت و تحت نظارت دو کانون قدرت در دو پایتخت شوش و انشان اداره می‌شد طبیعتاً شاه از جای دیگر نمی‌آمدند بگذارند آنجا منطقه انشان که کوروش درش بوده است منطقه ذیل عیلام معرفی می‌شده است.

نکته‌ای که دارد این صحبت چیست؟ نکته این است که قرن هفتم قبل از میلاد یک پارسی چطوری شده بوده است شاه به چه دلیل باید به آن شاهنشاه مگر انشان و شوش هر دو پایتخت عیلامیان محسوب نمی شوند چرا باید بیایند به کوچگردهایی که تازه الان وارد این قلمرو شدند و احتمالاً شاه و نسل اندر نسل شاهی در بین شما ادامه داشته باشد چه زمانی آن دوره‌هایی که طبیعتاً درگیری بین عیلام با تمدن‌های بین‌النهرین وجود داشته است هدف ما اینجا چیست؟ تا اینجا تا اینجا داریم یک طرح سوالاتی می کنیم یک مقداری چون بحث بحث می دانم خیلی عجیبی است برای برخی نبوده است مجبور هستیم ببینیم به شما نشان بدهیم بگوییم از گزاره های مختلف چه سوالات جدی می شود در این مسئله طرح کرد برویم جلوتر نام کوروش خود نام کوروش کجایی نشان دادم اینجا دقیق‌تر باز نشان بدهم.

همان کتاب ماریا برسیوس ایرانیان باستانش همین بخش اول دیگر که بحث هخامنشیان بررسی کرده بود گفته هخامنشیان کوروش اول کوروش اول را دارد می گوید نه کوروش به زبان عیلامی کوروش حالا ما می گوییم اولیش این شماره یک دارد شماره دو دارد پاورقی ترجمه است دیگر اولی می شود سایروس دوم می شود کوروش شما وقتی که می‌خواهید بگویید کوروش هخامنشی می گویید سایروس هخامنشی کوروش هخامنشی هخامنشی طبیعتاً پس اصلا تلفظ کوروش تلفظ عیلامی است که می گوییم کوروش این یک برویم یک دیگر هم به شما نشان بدهم نام کوروش کجایی بوده است زندگی و جهانداری کوروش کبیر شاپور شهبازی مورد علاقه باستان گراها خیلی مورد علاقشان ایشان هم آمده است چه گفته است در این کتابش صفحه شماره سی و پنج یا چهل و پنج نخستین شاهنشاه تخمه هخامنشی کوروش نام داشت و این نام شاید عیلامی باشد و به معنی چوپان کشور یعنی احتمال بحث عیلامی بودنش حتی اسم کوروش ممکن است چی باشد عیلامی باشد یک پله برویم جلوتر تفاوت بین هخامنشیان و بین آریایی‌ها و هخامنشیان من اینجا می خواهم به شما بگویم البته می گویم اینجا هخامنشیان یعنی دوره اول چون ما کوروش را اینجا داریم جدا کنیم این را به منطق این برنامه دقت بفرمایید ما یک کوروش داریم و پدران کوروش که کمبوجیه می شود کوروش می شود و می رسد تا چه چیزی به آن و سلسله یک سلسله دیگر داریم که می شود سلسله داریوش که فرزندش می شود خشایار شاه بالاش می شود ویشتاس با ارشام آریامن است و این ها این دو را در نظر بگیرید از لحاظ زمانی کوروش شاه می‌شود بعد کمبوجیه است و بردیا آن بحث شاه بود یا نبود مطرح کرد ما وقتی که داریم کوروش در مورد کوروش صحبت می کنیم جدای از بحث نصب در مورد این سه پادشاه هخامنشی که معروف و مشهور به عنوان هخامنشی صحبت می کنیم از بعد از بردیا کمبوجیه.

یعنی بعد از فرزندان کوروش وارد یک بخش دیگری می شویم که داریوش است و نه فرزند کوروش است نه فرزند بردیا است نه فرزند کمبوجیه است دارد یک نسب بالاتری را برای خودش مطرح می کند که بخورد به شاخه کوروش پس این کروشیان یادتان است فصل دوم می گفتند این کوروشیان و این داریوشیان به عنوان دو تا سلسله صنعت در نظر داشته باشید ما در مورد این کوروش صحبت کنیم و نسل و نسبی که این کوروش داشته یک سوال بسیار جدی من می خواهم اینجا بپرسم که در سوال چرا اینقدر دعوا کنیم در مورد خود کوروش خودش را کجایی می‌دانست خود کوروش خودش را کجایی می‌دانست مگر اینکه کسی بیاید بگوید که کوروش اشتباه کرده است مثلاً ما بهتر می داند می رویم سراغ کتیبه‌ها دو عبارت نشانتان بدهم یک مورد از گیرش من یک مورد از ماریا بروسیوس بعد می رود سراغ خود متن تاریخ ایران از آغاز تا اسلام نوشته گیرش من این کتاب را ترجمه محمد معین صفحه شماره صد و چهارده خود او در متنی تاریخی که در بابل نوشته شده است چنین می‌گوید ماردوک یا مردوک همه سرزمین ها را بازدید کرد تا کسی را که می‌بایست پادشاهی عادل شود پادشاهی که تا به قلب خویش باشد دست او را گرفت و وی را به نام کوروش و پادشاهی همه جهان را به او اعطاء کرد این متن گیرش من، این از عبارت بروسیوس چیست؟

عبارت بروسیوس در کتاب شاهنشاهی هخامنشی از کوروش بزرگ و اردشیر اول ماریا بروروسیوس ترجمه صفحه شماره شش چه گفته شاهان نخستین پارسی عجیب اینجا مگر اینکه از باب غلبه بگوییم پارسی بودند نخستین این ستون کوروش را دارد می گوید یعنی کوروش و بردیا کمبوجیه را بگیرید و نفرات بالاتر شاهان نخستین پارسی از کوروش اول تا بردیا شاهان انشان یا شاهان پارس را پارسه بودند عنوان اولی یادآور لقبی سلطنت لقب سلطنتی شاهان عیلامی است که شاهان انشان و شوش بودند اختیار کردن این لقب نشان دهنده این است که شاهان نخستین مایل بودند آنان را جانشین شاهان عیلامی بدانند لقب شاه پارس را پارسه اشاره به ناحیه پارس در جنوب ایران دارد که مردمان ایرانی در آنجا سکونت گزیده بودند یعنی یک سرزمین پارسه یا پارچه سرزمین منظور و اولین پادشاهی پارسی و نهایتاً شاهنشاهی پارسی از آنجا نشأت گرفت می گوید یک نسل و نسب داریم که شاهان انشانی می شوند و یک جغرافیا داریم که جغرافیای پارسه می شود که انشان هم در همان پارچه است دیگر بعد از این کشفیات تل ملیان که دیگر کسی شک و شبهه نباید برایش باقی مانده باشد.

اگر قبلا می گفتند انشان نمی دانم ایذه است و نمی دانم کجا است و این ها تمام شد رفت با اینکه کشفیات جدید دیگر اصلا جای من فصل دوم در ذهنم بود فصل سوم رسیدم بحث اینکه انشان در کجا است را بیاید مطرح کنم ولی الان دیگر به نظرم خیلی بحث شفاف شده است و بسیار واضح پس هر دو بحث این را مطرح کردند که کوروش خودش را کجایی معرفی کرده است می رویم سراغ خود کوروش می رویم سراغ منشور کوروش و ترجمه‌های مختلفی که منشور کوروش دارد از جناب آقای شروع می کند از جناب آقای عبدالمجید ارفعی شروع می کنیم منشور کوروش ترجمه جناب آقای ارفعی که در فضای مجازی فایلش به نظرم است خودش در متن کوروش خودش را کجای معرفی کرده است همان جایی که گیر به آن اشاره کرده بود او مردوک کوروش پادشاه شهر انشان را به نام بخواند و او را به نام بخواند از بهر پادشاهی بر همه جهان بخش بعدی این بخش سیزدهم این بخش بند نوزده بیست و یکم پسر کمبوجیه کمبوجیه پدر را دارد می گوید شاه بزرگ شاه شهر انشان نوه کوروش شاه بزرگ شاه انشان نبیره شاه بزرگ شاه انشان دقت بفرمایید دقت کنید کوروش خودش می گوید من چه کسی هستم می گوید من پسر کمبوجیه هستم حالا کمبوجیه هم اسم پسرش است همه اسم پدرش است.

یعنی اسم پدر بزرگ را فرزند می‌ گذاشتند قبلا توضیح دادم کوروش می گوید من فرزند کمبوجیه هستم که چه کسی بوده است شاه انشان بوده است نوه کوروش شاه بزرگ باز شاه انشان نبیره چیش‌پش شاه بزرگ شاهنشاه تمام پدرانی که خود کوروش از آن ها نام برده است همه این ها شاهان انشان عیلام بودند چطوری شما دارید می گویید کوروش آری خود کوروش دارد می گوید من عیلامی هستم بچسبانید به این نژاد آریایی که بعد از تمدن عیلامی تازه وارد ایران شوند تازه با تمدن آشنا شن چه خبر است در ایران قدیمی‌ترین و با ثبات‌ترین تمدن ایران در تاریخ را که عیلامی‌ها هستند بگذاریم کنار برویم سراغ آریایی ها حالا مهمان بودند آمدند نژادشان هم حالا مخلوط شده است اتباع بودند محسوب می ‌شدند اینطوری تمدن نداشتند که وارد شدند عیلام تمدن داشته است عزیزان حالا ممکن است یک تعداد الان می آیند می گویند که ببینید چطور دارد از کوروش دفاع می کند از واقعیت دفاع کنم بعضی تصور می کنند بگویند کوروش آریایی بوده است خیلی این نکات مثبتی برایش محسوب می شود من می گویم نخیر کوروش فرزند شاهان عیلام فرزند شاهان انشان بوده است و خودش خودش را شاه انشان معرفی می کند چون واقعیت همین بوده است و کوروش دارد راست می گوید و اتفاقاً تمدن در ایران باستان متعلق به عیلامی‌ها بوده است که کوروش از همان تمدن عیلامی بیرون آمده است نه از آریای مهاجر بودند کوچکرد بودند چادر نشین بودند آمده بودند تازه عیلام را دیدند و آشنا شدند اصلاً خیلی جالب است.

آریایی ها حاشیه نشین عیلامی‌ها هستند تعبیر امروزیش زاغه نشین تمدن ایرانی هستند چرا می‌خواهید انقدر نسبت بدهید کوروش را به آریایی‌ها در حالی که اینطوری نبوده است ترجمه کتیبه‌های هخامنشی پیرلوکوک ترجمه نازیلا خلخالی زیر نظر دکتر ژاله آموزگار کتیبه‌های کوروش دوم یک نکته اینجا بگویم اینکه می گویند کوروش کبیر بعضی کوروش می آیند می گویند بگو کوروش کبیر زبان عادت کند اشکالی ندارد ما می گوییم کوروش کبیر اتفاق خاصی نمی افتد چون دو کورش هستند و چه بسا تعداد بیشتر مثل خشایارشاه مثل دیگران که اسمای مختلفی بوده است قاطی نشود.

مثلاً نگاه کنید در ادبیات اسلامی هم است دیگر می گوییم علی اصغر علی اکبر این به این معنا نیست وقتی که گفتیم علی اکبر پس در نتیجه لزوماً این به این معنا باشد که پس جایگاهش خیلی بالا است و بالاتر بوده است بله آقای چه کسانی را هم راهنمایی میرزا بزرگ میرزا کوچک این آن نیست اشتباه دارید می گیرید بعد نسبت دادن کوروش به آریایی‌ها با این مدل که شما نگاه می کنید به نظر من این می شود تحقیر کوروش چطوری توانست چنین پادشاهی داشته باشد مثبت یا منفی بگیرد قبض کرده است بابل را از طریق آن حالا چادر نشین‌هایی که گوسفند چرا هم بودند که نمی‌توانست کوروش به اینجا برسد کوروش در دل این تمدن شکل گرفته است حالا با نوستالژی ذهنی بعضی ها جور در نمی آید کوروش آریایی بوده است همین اشتباهات ذهنی خودتان را دیگر کتاب پیرلوکوک ترجمه کتیبه‌های هخامنشی پیر لوکوک کتیبه‌های کوروش دوم بر اساس این تقسیم این بند هفتم کوروش دارد خودش را معرفی می کند من کوروش هستم نمی خواهد تو در استوری اینستاگرامت یاد بدهی کوروش نژادی داشته است خود کوروش دارد می گوید من کوروش هستم شاه جهان شاه بزرگ شاه توانا شاه بابل شاه سومر و اکد شاه چهار منطقه جهان پسر کمبوجیه شاه بزرگ شاه انشان نوه کوروش شاه بزرگ شاه انشان نتیجه شاه بزرگ شاه انشان تبار جاودانه پادشاهی کوروش می گوید من در دل سلسله پادشاهی عیلام هم و گذشتگان من و پدران من شاهان عیلام بودند در انشان نه اینکه بگوید من تازه وارد ایران شدم من مهاجرم حجاب نکنید در حق کوروش عیلامی بود از دل آن تمدن عیلام چه دوست داشته است یکی دو ترجمه دیگر هم سریع نشان بدهم آخ آخ خیلی از ترجمه آقای رزمجو با هم ببینیم استوانه کوروش بزرگ تاریخچه و ترجمه کامل متن دکتر شاهرخ رزمجو ترجمه متن استوانه کوروش بند دوازدهم که می گوید کوروش شاه انشان و بخش بعدی بند بیست و یک.

کوروش دارد خودش را معرفی می کند پسر کمبوجیه شاه بزرگ شاه شهر انشان که حالا شهر اضافه شده است در من نوه کوروش شاه بزرگ شاه شهر اینجا شاه اضافه شد از افتادگی البته با توجه به این گیومه است نواده شاه بزرگ شاه شهر انشان اینم آقای رزمجو بود چند تا شد گفتی پیرلوکوک را گفتیم آقای رزمجو را گفتیم ببینیم آقای حسین بادامچی استاد یار تاریخ دانشگاه تهران فرمان کوروش بزرگ به همراه ویرایش ترجمه و واژه نامه متن اکدیش که نشر نگاه هم چاپ کرده است باز فرمان کوروش بزرگ کوروش شاه انشان بند دوازده و در بند بیست و یک وقتی کوروش خودش را معرفی می کند پسر کمبوجیه شاه بزرگ شاه انشان نوه کوروش شاه بزرگ شاه انشان نواده پیشکش شاه بزرگ شاه انشان این هم نگاه کنیم این پاورقی را این مهم است کتاب چه کسی بود کتاب جناب آقای دکتر صفحه شماره چند بود صفحه شماره سیزده که ترجمه کرده است منشور عدد شماره یک انشان را معرفی کرده است در پاورقی انشان شهری در ایران شمال پرسپولیس تله ملیان امروز تصریح به انشان کلمه تمام شده است رفته است حرف های دیگر تمام گذشته رفته است گفته می شد چند مورد شد چهار مورد ترجمه دیگر غیاث آبادی نشان می دهد منشور کوروش هخامنشی که البته روی این کتاب نوشته شده است نخستین بیانیه جهانی حقوق بشر رضا مرادی غیاث آبادی اما خود آقای غیاث آبادی می گوید این متن متن حقوق بشر نیست حالا ایراد ندارد دیگر برای تبلیغات صفحه شماره بیست آمده است این را ترجمه کرده است البته ترجمه مستقیم نیست ترجمه حرفه‌ای ترجمه اما باز می گوید کوروش پادشاه انشان این بند دوازده بند شماره بیست و یک باز کوروش خودش را معرفی می کند بر اساس این ترجمه آقای غیاث آبادی صفحه شماره بیست و یک پسر کمبوجیه کمبوجیه همان کامبیزه است فارسیش کمبوجیه است ما استفاده نمی کنیم رفته اسم دور زده برگشته شده است کامبیز داریم پسر کمبوجیه کامپوزیه شاه بزرگ شاه انشان نوه کوروش کوروش شاه بزرگ شاه انشان نبیره چیش فش یا چیست شاه بزرگ شاه انشان ترجمه حرفه‌ای ترجمه بادامچی ترجمه پیرلوکوک ترجمه آقای غیاث آبادی همچنین ترجمه آقای رزمی را با همدیگر دیدیم کوروش می‌گوید من از انشان هم ببخشید از عیلام بوده است یک تجرمه دیگر این تکمیل کنیم البته ترجمه ترجمه است در کتاب شاهنشاهی هخامنشیشان که چاپ شده است از کوروش بزرگ تا اردشیر اول ماریا بروسیوس ترجمه بر اساس بازگردانی هایده مشای ترجمه را آورده است.

صفحه شماره شصت و سه استوانه کوروش را که اینجا مطرح کرده است می گوید دست کوروش او دست کوروش شاهنشاه موقع گرفت بند شماره بیست اینجا می گوید من کوروش شاه جهان شاه بزرگ شاه مقتدر شاه بابل شاه سومر شاه اکد شاه چهار گوشه جهان پسر کمبوجی اول شاه بزرگ شاه انشان نوه کوروش اول شاه بزرگ شاه انشان نتیجه شاه بزرگ شاهنشاه ذریه ازلی سلطنت کوروش نمی گوید من شروع کننده سلطنت هستم کوروش می گوید من آمدم پادشاهی گذشتگانم را دارم ادامه می دهم همان هایی که پادشاهان بودند در انشان عیلام شروع کننده هخامنشیان خودش را نمی داند خیلی این عجیب است نه یعنی اینقدر در ذهن ها بدیهی است که کوروش شروع کننده سلسله هخامنشی خیلی عجیب است که کوروش حرفی از هخامنشی ندارد درست است خیلی عجیب است هیچ جا ندارد ها خیلی عجیب است که کوروش هیچ حرفی از اهورا مزدا ندارد این هم عجیب است بله عجیب است چرا عجیب است چرا عجیب است البته این را بگویم به شما یک عبارتی است می گوید کوروش من شاه هخامنشی که می آیند آدرس مشخص است یکی هم که بحث دروازه است در تخت جمشید که شد بعداً دروازه ملل این ها می گوید من کوروش هستم شاه هخامنشی هستم این را قبلاً توضیح دادم اجازه ندارید ما دوباره برگردیم خط فارسی باستان آمده این را نوشته است خط فارسی باستان که اصلا زمانی کوروش وجود نداشته پادشاهان بعد از کوروش آمدند یک سری کتیبه نوشتند زحمت کشیدند برای آریامن است برای ارشان کتیبه نوشتند چون به زبانی نوشتند که آن زمان زبان خلق نشده بود ابداع نشده بوده است در زمان داریوش خط فارسی باستان آمده است یک مقدار تصور نکنید آن عبارت است.

عبارتی که خود کوروش آمد خلاصه آنجا آن را نوشته به آن اشتباه نیفتید برویم یک دو کتیبه دیگر هم ببینیم مطمئن شویم به هیچ عنوان کوروش خودش را هخامنشی معرفی نمی کند می گوید من انشانی هستم و انشان هم که از تمدن عیلام است خیلی یک مسئله دیگر واضح که در آن وجود ندارد ببینیم با هم این سایت موزه بریتانیا است این کتیبه اور که مهر هم پشتش دارد، دارد باز می شود عکسش هم البته انصافاً با کیفیت عکس ها را این کتیبه هم از کتیبه یعنی آجر نوشته کوروش است با تایید و امضای کوروش چی نوشته شده است در اینجا اینجا چه مطلبی آمده است همین سایت بریتانیا است آن چیزی که اینجا پیاده سازی شده است به این شکل که می دانم دوست دارد خیلی هم طبیعی است جنبه‌هایی که ایشان بله با هم ببینیم هم ببخشید سرما هم خوردم اینجا متنی که پیاده شده است بله اینجا اطلاعاتی که در این کتیبه آمده این است که می گوید سایروس شاه جهان کینگ آفد ورلد کینگ آف کوروش می گوید من شاه جهانم و شاه انشان پسر کمبوجیه شاه انشان باز هخامنشی شما نمی‌توانید پیدا پس منشور کوروش کوروش نگفته بود من هخامنشی هستم و این ها گفته بود من شاه انشان فرزند شاه انشان فرزند شاه انشان باز فرزند شاه انشان یعنی گفته بود من شاه انشان که کوروش فرزند کمبوجیه شاهنشانه تا رسید و سلسله شاهی را.

نکته دیگر هم این است که در هر آنچه که آثار باقی مانده از کوروش یک بار مرور کنیم آثار باستانی مکتوبی که باقی مانده منشور که نگاه کردیم کوروش گفته که نگاه کردیم در سایت موزه بریتانی فرزند می رویم سراغ کتیبه دیگری که این تبلت محسوب می شود از زمان نبونعید و کوروش یعنی رویداد نامه نبونعید همان رویداد نامه معروف نبونعید رویداد نامه نویسی که در بابل سنتش وجود داشته است و تاریخ را می‌نوشتند آنجا هم چه معرفی کرده است کتاب شاهنشاهی هخامنشی از کوروش بزرگ تا اردشیر اول ماریا بروسیوس ترجمه هایده مشایخ صفحه شماره پنجاه و هشت از این ترجمه ستون دوم تبلت رویداد‌نامه‌ نبونعیدمی گوید کوروش شاه انشان این هم بخش ستون دومش ستون سومش هم می‌پردازد به قضیه فتح بابل این هم بر اساس ترجمه هایده مشایخ از عبارات ماریا بروسیوس بود ترجمه آقای غیاث آبادی هم ببینیم البته آقای غیاث آبادی خودشان مستقیم باز ترجمه نکردند رویداد نامه نبونعید بابلی و کوروش هخامنشی گزارش و پژوهش بهمن انصاری فحاشی کردنتان به ما نشان دهنده این است که اگر پیروانی گفتار نیک ببینیم گزارش و پژوهش بهمن انصاری رویدادنامه نیرو فروش هخامنشی مترجم رضا مرادی غیاث آبادی برنامه را شروع کردیم در قید حیات بودن آثار منتشر می کردند بعد دیگر چند نفری در طول برنامه ما بودند به هر حال به آن ها استناد می کردیم از رویداد نامه‌ای نبونعید در سال این بخش بله سال پانصد و پنجاه تا پانصد و چهل و نه پیش از میلاد آنان به سوی کوروش در متن بابلی کوروش شاه انشان بازآبادی هم اینجا بحث شاهنشاه را در رویدادنامه هم شد در منشور می گوید.

من شاه و پدرانم شاهان انشان بودند و من ادامه دهنده این سلسله پادشاهی بودم که در انشان و عیلام بوده است نه اینکه سلسله جدید در کتیبه اور دارد معرفی می کند خودش را می گوید شاه انشان در رویداد نامه شاه انشان این آثاری که از کوروش باقی مانده حرفی از هخامنشی در اینجا نیست داخل پرانتز داخل پرانتز باید در مقاله کتاب بنویسید پرانتز بنویسید ما دیگر برنامه تصویری یک عبارتی رویداد نامه گفتم که تصورتان نباشد یک تصور اشتباه آمده است در رویداد نامه پارس دیگر همین پارسیان دارد می گوید شاهنشاهی هخامنشی ماریا بروسیوس می‌فرمایید از کوروش اردشیر اول صفحه شماره شصت و یک همین بندی را آورده است از رویدادنامه نبونعید می گوید کوروش شاه پارسو پارسی یا پارسه نامی است برای ناحیه‌ای که پارسیان در آنجا ساکن بودند که توضیح دادیم دیگر یک سرزمین دارد می گوید عنوان شاه پارسو که اینجا می گوید شاه پارس را شاه پارس را که در اینجا نمونه دیگر از عنوان چیست؟

شاه انشان است در ستون دوم اشاره به شاهزاده نشین است نه خود شهر اشتباه را بعضی از دانشجوها خدایی نکرده است مرتکب نشوند چون خیلی اشتباه است نشان بدهم باز ماریا براسیوس هم حالا زنان هخامنشی همین را آورده است حالا یک سوال سوال خیلی جدی چرا باید یک دفعه کوروشی که آمده است یک مرور و بعدش سوال کوروش آمده است می گوید من شاهی هستم ادامه شاهان قبلی هم فرزند کمبوجیه که او هم شاه بوده است تا می رسد به شاه بوده است شاه انشان بوده است انشان هم که تمدن عیلام خیلی واضح خیلی بدی در همان تپه کله ملیان یا کل ملیان خوب چرا باید یک کسی دیگر بیاید به کوروش بگوید که در هخامنش دارید می رسید در آریایی چه انگیزه‌ای دو سه عبارت ببینیم عبارت‌ها را به همدیگر برایتان مسئله سمت شفاف شدن و واضح شدن که این اتفاق از کجا رخ داده است چون خیلی قدمت دارد یعنی این برخلاف خیلی چیزهای دیگر از همین ده سال پانزده سال اخیر نیست ادعایی را بخواهند مطرح شاهنشاهی هخامنشی از کوروش از کوروش بزرگ تا اردشیر ماریا بروسیوس ترجمه مشایخ چه گفته صفحه شماره پنجاه و چهار هرودوت پیرو این نظر است چه خانواده سلطنتی هخامنشی متعلق به پاسارگادها بوده‌اند که در زمان کوروش دوم نیز وجود داشته‌اند ولی به نظر می‌رسد ما باید بین شاهان نخستین پارسیان از کمبوجیه دوم و بردیا و خاندان سلطنتی هخامنشی که با سلطنت داریوش اول آغاز شده است تمایز قائل شویم.

می گوید متعلق به پاسارگادها بودند اما اینطوری نیست چرا چرا و از کجا شروع شده است ایرانیان باستان صفحه شماره سی و سه از ماریا بروسیوس داریوش در کتیبه ادعا می کند از تبار سلسله‌ای از پادشاهان است اما نام هیچ یک از شاهان شناخته شاهان شناخته شده است پارسی از جمله کوروش دوم و کمبوجیه دوم را در فهرست خود نمی‌آورد در عوض تبار نیاکانش را تا فردی پارسی به نام هخامنش دنبال می کند داریوش که از وی به عنوان پدر چیشتش نام می‌برد کوروش تا چشم‌پش گفته بود داریوش می گوید نه نه یک نفر بالاتر بوده است و بدین ترتیب یک رابطه خویشاوندی میان خاندان خودش و خاندان کوروش بزرگ ایجاد می کند.

گذشتگان نسل واقعیت داشته تاریخ بوده است رفته است دیگر مگر جابجا کنی شده است انجام داده داریوش انجام داده شد اما فقط از قول داریوش شنیده‌ایم که هخامنش پدر هیشتش بود در هیچ یک از منابع بسیار کهن اولیه از جمله استوانه کوروش نام هخامنش هیچ اشاره‌ای نشده است به آن و ایشان هم می گوید به نام هخامنش اشاره بنابراین می‌توان احتمال را بررسی داد بنابراین می‌توان این احتمال را قابل بررسی دانست که داریوش این ارتباط خانوادگی را به منظور مشروع جلوه دادن رسیدنش به تاج و تخت سلطنتی از خود جعل کرده باشد یعنی چه؟ یعنی واقعاً ممکن است هخامنشی اصلاً وجود نداشته باشد کتاب زنان هخامنشی ماریا برسییوس ترجمه هایده مشایخ صفحه پنجاه و هشت این فرمانروایان با استفاده از بعضی القاب شاهان عیلامی ادعا کردند که جانشینان مستقیم آنان هستند اولین تغییر مهم در این قلمرو سلطنت کوروش دوم و اثرات فتح سرزمین ماد در سال پانصد و پنجاه قبل از میلاد و بابل در سال پانصد وسی و نه واقعه دوم که به نحو قابل ملاحظه‌ای حیثیت این سلسله جدید را مخدوش ساخت و در توسعه آتی آن نیز اثرات گسترده‌ای داشت به سلطنت رسیدن داریوش اول به سال پانصد و بیست و دو قبل از میلاد این تغییر در دودمان سلطنتی و سیاست آغاز امپراطوری پارسی هخامنشیان بود یعنی تا قبل از داریوش امپراطوری پارسی وجود ندارد امپراطور .

چه کسانی آمدند از این دیدگاه داریوش حمایت کردند جناب آقای هرودوت تاریخ هرودوت ترجمه جلد دومش که می شود ترجمه جناب آقای مرتضی ثاقب فرد جلد دوم این ترجمه صفحه شماره هفتصد و شصت یک نقدی می آورد می گوید که خشایار شاه عصبانی شد و فلان و این ها و گفت پسر داریوش نیستم و نیاکانی چون ویشتاس و آرشام و آریامن و کوروش و کمبوجی و هخامنش ندارند اگر انتقام خود را از این آتنی‌ها نگیرم یعنی خیلی غیر مستقیم البته اینجا در ترجمه هم حالا بروید نگاه کنید به شما می گوید هخامنشیان را به نوعی به رخ بکشد.

هرودوت و نیمه تصویب کند می گوید خشایار می گوید از پدرم نیستم دیگر دیگر نام بردند یعنی اصلاً می گوید پسر داریوش نیستم و نیاکانی این خودش خشایار شاه داریوش ریشتاس آرشام آریامن است چیش بش کوروش کمبوجیه شیش هخامنش نسل و نسل در همان عصبانیت هم گفت دیگر پس در نتیجه حالا من نکته‌ای که تفاوت بین ترجمه آقای مازندرانی نشانتان می دهم در نتیجه اتفاقاً مورخین یونانی استقبال کردند از این دیدگاه و همه را فارسی و همه را آریایی معرفی کردند این ترجمه تواریخ نوشته است یونانی پدر تاریخ آقای مازندرانی است ترجمه‌های مازندرانی فرقی دارد صفحه شماره سیصد و پنجاه و هفت.

اینجا چی نقل کرد اینجا چطور ترجمه کرده است می گوید اگر آتنی‌ها را گوشمالی ندهند فرزند داریوش تور ویشتاست پور ارشام پور آریامهر پورشه و پور هخامنش حرام باد این کوروش و کمبوجیه و این نسل نسب دومی چی شد چی بود آقای ثاقب فرد فرابرده بود آوردن من متن انگلیسی نشانتان بدهم که البته طبیعتاً برگردان از روی چی است تاریخ هرودوت متنی اینجا که حالا دیگر نه دعوا بین آقای ثاقب فرد باشد نه آقای مازندرانی می گوید داریوش فرزند داریوش فرزند بله ویشتاست فرزند آرشام فرزند آریامن است فرزند شیشتش فرزند کوروش فرزند کمبوجیه فرزند فرزند هخامنش نیستم اگر من پدر این ها را در نیاورم.

ولی متن انگلیسی واقعا خشایار شاه آمد اینجا شروع کرد همه نسل و نسب‌ها را آنجا گفت یا اینکه در لایه دوم این گزارش در مورد خشایار شاه این نهفته است که نسل این ها می رسد به هخامنش ببین من بقیه اسکن نگه دارم چون تا اینجا هر آنچه که می خواستم به ثمر بنشیند نشسته است آقای دکتر شروین وکیلی یک صحبتی دارند در مورد بحث تبار آریایی و اینکه کدام یک از مناطق در روی کره زمین این ها تبار آریایی دارند سوار آریایی داشته باشند چند ثانیه کوتاه از صحبت ایشان را ببینیم با این یادآوری که کوروش هیچ جا نگفته است من آریایی هستم من پارسی هستم من هخامنشی هستم و بلکه خلافش را گفته است که من ادامه دهنده همان شاهان انشان است کلیپ آقای دکتر شروین وکیلی با هم ببینیم.

کلیپ

آریایی تا وقتی یکی به خودش یک چیزی نمی گوید ما حق نداریم به آن بگوییم یعنی شما حق ندارید بگویند مثلا ایرلندی قدیم هم آریایی بودن تا وقتی خودشان در متن نگفتند آلمان ها تا قرن بیستم به خودشان نمی گفتند خویشاوند اروپایی.

استاد: حسینی

کوروش به آن ها تبار خودش را تاکید می کند در معرفی هم منشورش دارد هر آنچه که لازم است را دارد به مخاطب خودش منتقل می کند که من چه کسی هستم هیچ حرفی از پارسی و آریایی و انشانی نیست حالا دوباره تکرار آریایی نتیجه گیری خیلی چیزا مشخص بسیار شواهد دیگری در این زمینه می شود آورد من سعی کردم روی آن مواردی که جا دارد روش صحبت شود و همچنین دست محکم می شود در دست و باهاش منطقی صحبت کرد ترکیب کنم شواهد دیگری هم است که من حالا از آن ها چشم پوشی می کنم اما برای نمونه آن به هر حال مرد بالدار هم حتی نگاه کنید که برخی ها می گویند انسان کوروش است و بعضی ها می گویند حتی در دوره قاجار هم کتیبه من کوروش هخامنشی آن بالایش نوشته شده بوده است که البته همه این حرفا برای نقاشی که ابوکلام آزاد هم نقاشی را دید نرفته است ببیند واقعا نیست کتاب ذوالقرنین را نوشت که بگوید همان کوروش است لباس و ردایی که آن دارد در سوالات چیست؟ ردای عیلامی بوده است آماده کرده بودیم به شما نشان بدهیم اما به نظرم تا همینجا کفایت می کند اگر بحث مناظره و گفتگو شد البته ما آمدیم یک دیدگاه را مطرح کردیم رویش تاکید نمی کنیم خود کوروش گفته است کجایی است مناظره کنید ما سوالات خودمان ده سوال پرسیدیم در این برنامه بیاید پاسخ بدهید نسبت به آن ممنون از همراهیتان التماس دعا دارم از همه شما خوبان تاریخ آن چیزی که بودید یا علی مدد خدانگهدار .

منتخب شبکه

موارد بیشتر