سایر قسمت ها
تحلیل و نقد مناظره حاتم قادری و حسن انصاری 06

قسمت صد و بیستم برنامه راه روشن با کارشناسی دکتر ابوالقاسمی و اجرای آقای غضبانی


دیگر قسمت ها

 ابِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

برنامه راه روشن 28 12 1403 (قسمت 120)

عنوان برنامه: تحلیل و نقد مناظره حاتم قادری و حسن انصاری 06

کلیدواژه: راه روشن؛ بهار قرآن؛ پیامبر اکرم (صلی الله علیه واله وسلم)؛ وحی؛ اعتقادات شیعه؛ آخرت؛ دین؛ مرگ؛ غدیر؛ خبر از آینده؛ تحلیل مناظره؛ حاتم قادری؛ حسن انصاری!

استاد: حجت الاسلام والمسلمین دکتر ابو القاسمی

مجری: آقای غضبانی

مجری:

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ وَبِهِ نَسْتَعين اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِه‏ مُحَمَّد وَ عَجِّلْ فَرَجَهُم؛ عزیزان بیننده سلام وقت شما بخیر؛ به شبکه جهانی حضرت ولی عصر و برنامه راه روشن خوش آمدید.

طبق میعادگاه مان سه شنبه‌ها هر هفته در این ساعت خدمت شما می‌رسیم و امشب هم این توفیق را داریم، تا در محضر کارشناس عزیزمان جناب اقای دکتر ابو القاسمی افتخار این را داشته باشیم برای شما برنامه را فراهم کنیم تا ان شاء الله این برنامه هم برای بنده و هم برای عزیزان بیننده ان شاء الله مورد استفاده قرار بگیرد و از محضر استاد استفاده کنیم.

استاد عزیز سلام وقت شما بخیر، طاعات و عبادات شما قبول باشد در خدمت شما هستیم.

استاد ابو القاسمی:

سلام علیکم ورحمة الله

أعوذ بِاللَّهِ مِنَ الشَّیطَانِ الرَّجِیمِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اَلْحَمدُ للهِ رَبِّ العالَمین اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى ‌مُحَمَّدٍ الْمُصْطَفَى وَ عَلِيٍّ الْمُرْتَضَى وَ فَاطِمَةَ الزَّهْرَاءِ وَ ‌الْحَسَنِ الرِّضَا وَ الْحُسَيْنِ الْمُصَفَّى، وَ جَمِيعِ الْأَوْصِيَاءِ ‌مَصَابِيحِ الدُّجَى وَصلّ عَلیٰ مَنْ بِيُمْنِهِ رُزِقَ الْوَرَي وَ بِوُجُودِهِ ثَبَتَتِ الْاَرْضُ وَ السَّمَاءُ مَوْلانا صَاحِبَ العَصْرِ وَالزمَان!

عرض سلام دارم خدمت شما و بینندگان محترم شبکه جهانی حضرت ولی عصر امیدوارم هر کجا هستند موفق و پیروز باشند، خدمت تان هستم.

مجری:

خیلی متشکرم از این که به برنامه خودتان تشریف آوردید، ان شاء الله بتوانیم بهره کافی را از این فرصتی که در اختیار ما گذاشتید ببریم عزیزان بیننده طاعت شما قبول باشد در بهار قرآن و بهار طبیعت هستیم و این دو بهار هردو بهار بر این اساس باشد سال جدیدی که در پیش رو است و در آن هستیم برای همه مان سال خوبی باشد خصوصا که سال شرعی ماه مبارک رمضان است و طبیعت هم که جای خودش هردو بهار ابتدای سال باشد که حضرت امام عصر (عجل الله تعالی فرجه الشریف) در این سال ان شاء الله ظهور پیدا کند و انتظارها به پایان برسد هرچند که افضل الاعمال انتظار الفرج است و همه دوست دارند که این انتظار به زودی زود به پایان برسد.

موضوع برنامه همچنان گفتگویی است که اقای قادری و انصاری در خصوص عقائد شیعه داشتند و این جا جناب اقای دکتر ابو القاسمی برای ما راهنمایی می‌کنند برخی از مباحثی که در این جا دچار اختلال است و درست نیست آن‌ها را تبیین می‌کند تا بتوانیم راه درست و روشنی را برای خودمان پیدا کنیم.

استاد عزیز در خدمت شما هستیم چون وقت مان امروز کم است بیشتر استفاده کنیم.

استاد ابو القاسمی:

بسم الله الرحمن الرحیم، از مناظره جناب انصاری با جناب اقای قادری، کلیپ‌های را پخش کردیم تقریبا در خیلی از جاها دیدگاههای ما با جناب اقای انصاری مشابه بود ولی بعضی از مطالب را تکمله‌های داریم ولی اقای قادری مطالبی را مطرح کردند که خیلی با اعتقادات شیعه مخالفت داشت.

کلیپ شماره 26 در قسمت اول اقای قادری می‌آید مطرح می‌کند می‌گوید این که می‌آمدند از پیامبر (صلی الله علیه واله وسلم) سوال می‌پرسیدند که از طرف خدا است و یا از طرف خودت است؛ پس ممکن است از طرف خدا نباشد. کلیپ را ببینیم.

مجری:

کلیپ را ببینیم، کلیپ‌های گذشته را اگر ندیدید به آرشیو مراجعه کنید مباحث را در ذهن تان یاد آوری کنید، در خدمت شما هستیم.

کلیپ شماره یک از آقای قادری:

بالاخره ما باید وضعیت دینی مان را روشن کنیم یا باید بگوییم که پیامبر یک موجود مقدس الهیتی با جامعیت گسترده بود که امور از آن سرچشمه می‌گیرد یا باید بگوییم که پیامبر یک وضعیت الهیتی داشت که بعد من می‌توانم صحبت کنم به چه معنا دارم می‌گویم. یعنی تعامل اجتماعی مرتب دخل تصرف در آن می‌کرد. یعنی آن گونه که مردم می‌فهمیدند ولی نه به معنای که ما امروز می‌فهمیم که بگوییم دین یک امر تاریخی است ما امروز داریم می‌گوییم.

آقای انصاری از من پرسیدند هدایت را چگونه می‌بینم؟ من در چارچوب گفتمان شیعه دارم بحث می‌کنم یعنی آن‌ها وقتی این را می‌گویند می‌گویم در این پرسشها تناقضات وجود دارد، از خود من اگر بپرسید من معتقدم که نه تنها امر تاریخی است که فراتر از تاریخ و بیشتر از تاریخ است.

پیامبر کاملا تقرر انسانی را دارد یعنی آن چیزی که ما می‌آییم بعدها در روایت وجود دارد به این معنا که درواقع وحی، اگر شد این نوبت یا نوبت بعد چون خودش یک بحث خیلی مفصلی را می‌طلبد که پیامبر درواقع منتقل کننده وحی است اگر ما بپذیریم تقرر دارد این انتقال همیشه با یک سری محدودیت‌های روبرو است. یعنی از جنسیتش از سن و سالش و از جغرافیاش گرفته از خانواده گرفته، خویشاوندی گرفته علاقه شخصی اش گرفته همه مؤثر است این‌ها را که کنار نمی‌گذارد این‌ها که محو نمی‌شود بگوید من پیامبرم این‌ها محو می‌شود این‌ها وجود دارد.

بعضا هم آن‌ها می‌دیدند بعضا دارم می‌گویم بعدا بپرسد این‌ حرف خودت است یا حرف خدا است نمی‌گفتند هرکاری تو می‌کنی حرف خدا است این تاریخ دارد بر اساس تاریخ دارند می‌گویند می‌گویند حرف خودت است یا حرف خدا؟ می‌گوید حرف خودم نیست حرف خدا است. دارد روشن می‌کند چه اتفاقی در اساس افتاده است.

مجری:

پس این همان سوالی است که شما فرمودید مطرح کردند اقای دکتر توضیح بفرمایید.

استاد ابو القاسمی:

اولا یک بخشی ادعای ایشان است که همان حرف‌های اقای سروش است که مفصل به آن جواب دادیم که این انتقال کننده همیشه با محدودیت‌های روبرو است به قول اقای سروش درخورنای است پیامبر مثل یک نی است که یک خصوصیت‌های دارد نمی‌تواند ان صدا و آن دمی که درش می‌دمند را درست منتقل کند به هر صورت یک تأثیراتی می‌گذارد.

این که شما دارید مطرح می‌کنید مال زمانی است که پیامبر (صلی الله علیه واله وسلم) بخواهد دریافت‌های خودش را بگوید. اما اگر ما اعتقادمان این باشد که پیامبر دقیقا همان خازن وحی است و همان چیزی که از سنخ کلام به او منتقل شده همان را منتقل کند، همان کلامی که خدا به او داده همان را منتقل می‌کند این‌جا چه محدودیتی می‌خواهد وجود داشته باشد؟

اگر یک نفری نامه ای به شما داد کد نویسی، همان کد را به دیگری منتقل کردی شما محدویت داری که شما جنست چه است؟ شغلت چه است؟ علایقت چه است تأثیر می‌گذارد؟ نه، هیچ تأثیر ندارد. نمی‌دانم قضیه را چرا آقایان این قدر سخت می‌کنند؟ یک چیزهای مطرح می‌کنند انگار پیامبر خودش یک تصوراتی داشته آن تصورات را آمده منتقل کرده چون تصوراتش محدود است و بیانش هم محدود است (نعوذ بالله) پیامبر هم تصورش محدود و هم زبانش الکن، لذا نتوانسته نه ان‌های که فهمیده درست فهمیده و نه آن‌های که منتقل کرده درست منتقل کرده.

بعد یک حرفی می‌زند می‌گوید پرسیدند حرف خودت است یا حرف خدا است؟ حالا مثلا به حضرت موسی وقتی که عصا را انداخت چه گفتند؟ (قَالُوا سِحْرَانِ تَظَاهَرَا)

)فَلَمَّا جَاءَهُمُ الْحَقُّ مِنْ عِنْدِنَا قَالُوا لَوْلَا أُوتِي مِثْلَ مَا أُوتِي مُوسَى أَوَلَمْ يكْفُرُوا بِمَا أُوتِي مُوسَى مِنْ قَبْلُ قَالُوا سِحْرَانِ تَظَاهَرَا وَقَالُوا إِنَّا بِكُلٍّ كَافِرُونَ)

ولي هنگامي که حق از نزد ما براي آنها آمد گفتند: «چرا مثل همان چيزي که به موسي داده شد به اين پيامبر داده نشده است؟!» مگر بهانه‌جوياني همانند آنان، معجزاتي را که در گذشته به موسي داده شد، انکار نکردند و گفتند: «اين دو نفر [= موسي و هارون‌] دو ساحرند که دست به دست هم داده‌اند (تا ما را گمراه کنند) و ما به هر دو کافريم»؟!

سوره قصص (28):‌ آیه 48

گفتند طرفداران فرعون هم یک سحر است موسی هم یک سحر است دو تا سحر باهم درگیر شدند. حالا مردم بگویند این دو تا سحر است آیا دو تا سحر می‌شود؟

مجری:

ربطی به حرف مردم ندارد.

استاد ابو القاسمی:

بعد می‌گوید پیامبر هم گاهی اوقات می‌گفت حرف خودم است. کجا پیامبر گفت حرف خودم است؟ بله در روایت سنی‌ها در ماجرای آن درخت و بارور کردن درخت خرما و این‌ها سنی‌ها گفتند پیامبر گفت این حرف خودم است؛ اما شما خودت الان گفتی من می‌خواهم الاهیات شیعه را بگویم، کجا در الاهیات شیعه ما یک روایت معتبر داریم که پیامبر (صلی الله علیه واله وسلم) گفته شده باشد این حرف خودم است حرف خدا نیست. یک جا داریم که مثلا یک جا در تاریخ روایت معتبر آمده باشد؟

پس ما الکی نرویم یک چیزی را به عنوان الاهیات شیعه مطرح کنیم. بگوییم نظر من این است من یک برداشتی سرجمع از روایات اهل سنت به دست آوردم این را مطرح می‌کنم ولی اعتقادات و الاهیات شیعه این نیست. این را پاسخ دادیم.

سراغ کلیپ بعدی برویم. مطرح می‌کند می‌گوید دین پیامبر یک دین زماندار، محدود و نزدیک آخرالزمان بود. کلیپ ببینم گرچند تکراری است ولی مجدد ببینیم.

کلیپ دوم از اقای قادری:

 من این را دارم می‌بینیم باز مایل هستم به آن نکته اشاره کنم یعنی این امر متعارض بوده که آیا آخرت همین نزدیکی‌ها است اگر غیر از این باشد اصلا دین شکل نمی گیرد، مدعای مهم من این جا است یعنی نه دین شکل می‌گیرد و نه ایدئولوژی‌های که حکومت می‌کنند. مارکسیسم هم شکل نمی‌گیرد نازیسم هم شکل نمی‌گیرد انقلاب اسلامی هم شکل نمی‌گیرد، تا وعده نزدیک به شان داده نشود، تا رویداد نزدیک به آن‌ها گفته نشود شکل نمی‌گیرد.

ولی وقتی شکل گرفت بعد وقتی می‌بینند نمی‌شود آن وقت شروع می‌کنند همان حرفی که در نوبت‌های قبلی گفتم تفسیر می‌کنند تأویل می‌کنند و منش زندگی شان به گونه ای دیگر می‌شود آدم‌های دیگر می‌آید اصلا فقه و کلام و نمی‌دانم کسانی دیگر هم می‌آیند یک مثال می‌خواستم بزنم آن دفعه که شما صحبت کردید بگذار حالا مثالم را بزنم شما برادران کارامازوف را ببیند در داستان داستایوسکی، یک چهره ای را دارد اگر اشتباه نکنم از مفتش می‌گوید مفتش بزرگ که در ادبیات خیلی مهم است فرض بر این است دارد داستان می‌گوید.

می‌گوید مفتش آمده که ادامه مسیر بدهد، ولی همان زمان مسیح هم ظهور می‌کند می‌گوید من مسیح هستم من آمدم عشق و زندگی به مردم ببخشم. مفتش می‌گوید من زندانت می‌کنم تو کارت تمام شده حالا من دارم ادامه می‌دهم مردم نان می‌خواهند، مردم معاش و زندگی می‌خواهند، نظم اجتماعی می‌خواهند.

یعنی این نگاهی است که به آینده دارد. آیا پیامبر خودش نگاه جامعی به آینده داشت؟ یا علی نگاه جامع به آینده داشت؟ به تدریج که جلوتر می‌آییم جامع‌تر می‌شود ولی نه با طولانی یعنی صحبت از این است که پنجاه سال بعد و یا صد سال بعد چه می‌شود؟

من اشاره کردم در دورانی که تحول از اموی به عباسی صورت گرفت جامعه اسلامی پر از روایات و پر از حکایاتی است که آخر الزمان است. کتاب، کتاب به معنای امروزی نه آن چیزهای که گفته می‌شد نشانه‌ها، گذاره‌ها و این‌ها، همه به جهت تاریخی معنا دارد. یعنی نمی‌توانیم این‌ها را بگوییم، بگوییم آقا ... نیست حالا چند هزار سال دیگر دارم ولی مهدی داریم که مثلا این طور و آن طور می‌شود.

این ها تازه در زمانی است که تازه امام محمد باقر آمده است، تازه صادق آمده پنجاه سال که این دو تا بودند بقیه امام‌های ما اصلا وجود نیامده بودند من این‌ها را می‌خواهم بگویم. می‌خواهم بگویم بالاخره روشن بکنیم که اگر دین نمی‌توانست دینیتش را حفظ کند این همان حرفی است که من دارم می‌گویم پس از همان اول اشفتگی وجود داشت که آن طرح نقشه الهی نمی‌توانسته تحقق پیدا کند براساسی که بعدها فکر کرده‌اند و دچار دستاوردهای زمینی شد، انسان‌ آلود و تاریخ آلود شد، جامعه آلود شد و هر چیزی که بخواهیم بگوییم.

مجری:

اقای دکتر کلیپ را دیدیم بفرمایید.

استاد ابو القاسمی:

ملاحظه فرمودید ما نمی دانیم گزارشاتی که ایشان مطرح می‌کند چه است! البته هر حرکتی بخواهد باشد باید با یک وعده نزدیک باشد، پیامبر (صلی الله علیه واله وسلم) آن چیزی که مطرح کرده عالم آینده است، عالم آینده را هم می‌گوید مرگ نزدیک است. چقدر مثلا شما می‌خواهید عمر کنید؟ سیصد سال، چهار صد سال می‌خواهی عمر کنی؟ اقای قادری خود شما چقدر می‌خواهی عمر کنی؟ وعده پیامبر اصلش چند صد آیه یا چند هزار آیه در قرآن مربوط به چه است؟ مربوط به معاد، مرگ، مردن، قیامت، بهشت و جهنم و این‌ها است.

مجری:

این که این دنیا بالاخره پایان دارد.

استاد ابو القاسمی:

این دنیا ممکن است که کهکشان‌ها و کره زمین تا میلیاردها سال دیگر هم باشند همین طور که میلیاردها سال قبل هم بوده است. اما آن که پیامبر مطرح کرده در همین دنیا گفته من بهشت می‌دهم و یا قیامت را گفته است؟ ما بفهمیم پیامبر (صلی الله علیه واله وسلم) اصلا راجع به قیامت صحبت نکرده، راجع به مردن صحبت نکرده آن چیزی که حضرت مطرح کرده وعده نزدیکش برای بعد از مردن است یا برای دنیای ما است؟

ما چند تا آیه در قران داریم که وعده نزدیک برای دنیا داده باشد؟ و چند تا داریم که وعده نزدیک برای بعد از مردن داده باشد؟ آیات وعده نزدیک در دنیا اگر به تعداد انگشتان دست باشد.

(غُلِبَتِ الرُّومُ؛ فِي أَدْنَى الْأَرْضِ وَهُمْ مِنْ بَعْدِ غَلَبِهِمْ سَيغْلِبُونَ؛ فِي بِضْعِ سِنِينَ لِلَّهِ الْأَمْرُ مِنْ قَبْلُ وَمِنْ بَعْدُ وَيوْمَئِذٍ يفْرَحُ الْمُؤْمِنُونَ)

روميان مغلوب شدند! (و اين شکست) در سرزمين نزديکي رخ داد؛ اما آنان پس از (اين) مغلوبيت بزودي غلبه خواهند کرد... در چند سال همه کارها از آن خداست؛ چه قبل و چه بعد (از اين شکست و پيروزي)؛ و در آن روز، مؤمنان (بخاطر پيروزي ديگري) خوشحال خواهند شد...

سوره روم (30):‌ آیات 2، 3، 4

وعده ای که داده محقق شده است، اما برای آن چیزی که شما مطرح می‌کنید که هی وعده نزدیک، نزدیک آن‌ها برای بعد از مرگ است. پس چرا باهم خلط می‌کنید؟ می‌گوید دوره عباسی پر از گزارشات آخر الزمانی است این که دوره عباسی، عباسیان چه اعتقادی داشتند به ما مربوط است؟ بله اگر شما مقصود تان این است که ائمه (سلام الله عليهم) راجع به قرب امر صحبت کردند، راجع به قرب قیام صحبت کردند این را مفصل توضیحش را دادیم که ائمه (سلام الله عليهم) می‌خواستند قیام کنند امام سجاد (سلام الله عليه) می‌خواست قیام کند امام باقر، امام صادق، امام کاظم (سلام الله عليهم) همه می خواستند قیام کنند نزدیک بوده است.

مثل این که اقای بروجردی می‌خواست قیام کند نشد، برای قیام آمده بود که لب مرز گرفتند و اتفاقاتی برایش افتاد. ما بگوییم اقای بروجردی می‌خواست قیام کند، قیام نزدیک بود نشد تا امام خمینی آمد، سی سال و یا چهل سال بعد اتفاق افتاد. ما دروغ گفتیم؟ نه ما راست گفتیم بنا بود اقای بروجردی قیام کند نشد. بنا بود مرحوم امام قیام کند و شد.

حالا این که بنا بود مثلا مرحوم امام می‌خواست سال چهل و نه 15 خرداد قیامش تحقق پیدا کند نشد عقب افتاد، این که اراده اش چه بوده برنامه ریزی برای چه بوده است رفتار مردم

(إِنَّ اللَّهَ لَا يغَيرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّى يغَيرُوا مَا بِأَنْفُسِهِمْ)

(اما) خداوند سرنوشت هيچ قوم (و ملتي) را تغيير نمي‌دهد مگر آنکه آنان آنچه را در خودشان است تغيير دهند!

سوره رعد (13): آیه 11

او سبب تغيير و بدا شده است، این ربطی به این ندارد که بگوییم پس مشخص است که به ائمه وعده اخر الزمان داده اند یک وعده نزدیک دادند و آن محقق نشده است لذا رفتند برنامه را عوض کردند، نه ائمه (سلام الله عليهم) می‌دانستند لذا خود پیامبر (صلی الله علیه واله وسلم) بارها راجع به شهادت حضرت سید الشهداء (سلام الله عليه) صحبت کرده است با این که ظاهرا بنا بود که سید الشهداء قیام کند پیروز بشود و حکومت تشکیل بدهد و بعد حکومت امام سجاد (سلام الله عليه) یک حکومت گسترده ای کشوری باشد.

ولی آن چیزی که محقق در علم الهی می‌شد این است که سید الشهداء (سلام الله عليه) شهید می‌شود، این که ما بیاییم آن را با این برنامه ریزی‌ها خلط کنیم فرق می‌کند. راجع به این قضیه مفصل ذیل روایت علی ابن یقطن و پدرش من در شبکه صحبت کردم دوستانی که می‌خواهند علی ابن یقطن را در شبکه سرچ بزنند می‌توانند از آن استفاده کنند.

ولی فی الجمله مسئله بدا و تعیین در برنامه ریزی‌ها را مفصل راجع به آن صحبت کردیم.

مجری:

خیلی ممنون بله قبلا صحبت شده است. متشکرم استاد یک میان برنامه ببینیم بر گردیم با ادامه برنامه در خدمت شما و بینندگان باشیم.

(میان برنامه)

مجری:

صلی الله علیک یا مولای یا صاحب العصر والزمان؛ این میان برنامه خیلی زیبا بود از همکاران مان تشکر می‌کنم به خاطر سلیقه زیبایی که به خرج دادند این را پخش کردند.

با ادامه برنامه راه روشن در خدمت استاد ابو القاسمی هستیم. همان طور که عرض کردم تلفن‌ها باز است می‌توانید تماس بگیرید و در خدمت شما هستیم. استاد عزیز بقیه مباحثی که دارید را از شما بشنویم.

استاد ابو القاسمی:

بله، سراغ کلیپ بعدی برویم. در کلیپ بعدی اقای قادری ادعا می‌کند بعضی از رفتارهای پیامبر (صلی الله علیه واله وسلم) الهی نبوده و شخصی بوده و بعضی از آن الهی بوده است کلیپ را ببینیم.

کلیپ سوم از مناظره اقای قادری و انصاری

مجری برنامه مناظره: در این جمله آخر به نظرم ادعای جناب قادری به صورت کامل بود. جناب انصاری نکات و پاسخ‌های شما و جمع بندی تان را داشته باشیم ممنون می‌شوم.

انصاری: خیلی متشکرم من فکر می‌کنم خیلی مهم است که دو سه تا نکته را روشن کنیم اولا این که ما اگر امروز قادر هستیم یک نوع درک تاریخی داشته باشیم و یک فکر تاریخی داشته باشیم درست است ...عمل مدرن است اما این مسئله آن چه که دارد اتفاق می‌افتد تعبیری که در کلام اسلامی است و در دوره پیامبر هم بوده در قرآن هم است آیا به قضا و قدر الهی است یانه؟ این مقدار که بوده این بحث نظری و کلامی خیلی قدیمی است که آیا آن چه که دارد اتفاق می‌افتد اراده الهی هم است و آن قضای الهی است یا این که بشر چقدر می‌تواند تصمیم گیری کند و تأثیر بگذارد؟ این مسئله ای است که در قرن اول هجری وجود داشته است و روی آن بحث می‌کردند.

مسائلی است که پیامبر در زندگیش انجام می‌داده است و مسلمان‌ها خیلی درک روشنی داشتند که این‌ها ربطی به دین ندارد، این مفهوم وسیع کلمه اش است. مثلا اگر پیامبر تصمیم می‌گرفته در روز نیم ساعت پیاده روی برود حتما مسلمان‌ها در آن زمان فکر نمی‌کردند که این یک تصمیم الهی است. یک جاهایی شک داشتند بخصوص اگر می‌دیدند با منافع طبقه ممکن است در تناقض باشد. معمولا می‌پرسیدند یا مثلا می‌گفتند این‌جا آن جایی است که تو داری می‌گویی یعنی به اصطلاح امر الهی هم پشتش است یانه؟

اصل وجود سوال نشان می‌دهد که درک کلی آن بوده آن چه که پیامبر انجام می‌دهد همان امر الهی و در قرآن است.

مجری:

جالب بود نکته ای که شما فرمودید خیلی راهگشا است.

استاد ابو القاسمی:

بله.

مجری:

حرف مردم که مطرح نیست.

استاد ابو القاسمی:

این که ایشان مطرح کردند، ما بخواهیم سراغ دیدگاه مردم برویم این که مردم چه می‌گفتند می‌تواند پیامبر را برای ما مردم توضیح بدهد. جالب این جا است این‌ها می‌گویند پیامبر نمی‌تواند ناقل وحی باشد؛ اما مردم می‌توانند ناقل حقیقت پیامبر بر ما باشند.

پیامبری که خدا انتخابش کرده و طبق الاهیات شیعه روح القدس و آن خصوصیات را داده این نمی‌تواند ناقل آن کلام الهی باشد تا این که بخواهد عین کلام را منتقل کند، نه ممکن نیست، بعد مردم می‌خواهند بیایند حقیقت و نه کلمات حقیقت رفتار پیامبر (صلی الله علیه واله وسلم) را برای ما منتقل کنند و درست منتقل کنند. این که قطعا نمی‌شود ذیل آیه کریمه:

(وَمَا ينْطِقُ عَنِ الْهَوَى، إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْي يوحَى)

و هرگز از روي هواي نفس سخن نمي‌گويد! آنچه مي‌گويد چيزي جز وحي که بر او نازل شده نيست!

سوره نجم (53): آیات 3 و 4

دارد مثلا عبدالله ابن عمرو العاص سوال کرد گفت پیامبر من می‌خواهم از شما بنویسم گاها شما عصبانی می‌شوید، گاهی اوقات خوشحال هستید و گاه اوقات ناراحت هستید رفتارهایش را پرسید، پیامبر (صلی الله علیه واله وسلم) فرمود هرچیزی که من صادر می شود حق است. برعکس در الاهیات شیعی و حتی خیلی از سنی‌ها پیامبر پیاده روی می‌رفته است قطعا پیاده روی جایز است. رفتار برای ما حجت می‌شود.

این که پیامبر چطوری مسواک کرد با چه مسواک کرد چطوری راه رفت، از خواب، بیداری و تمام حرکات و سکنات حضرت برای ما حجت می‌شود و برای ما ملاک تشخیص دین می‌شود، سنت می‌شود؛ پس چرا می‌گوییم این‌ها را الهی نمی‌دانستند؟ تازه حتی سنی‌ها هم الهی می‌دانند شیعه که دیگر هیچ. خیلی از سنی‌ها ممکن است مردم آن دوره متوجه نبودند اما خیلی‌هایشان فهمیدند صحبت کردند نفهمیده باشند هم مگر ما بیاییم پیامبر را با فهم مردم بسنجیم. چطور شما می‌گویید دین با فهم پیامبر سنجیده نمی‌شود آن وقت پیامبر با فهم مردم سنجیده شود؟

یکی از تناقض‌های است که در فرمایشات این بزرگواران است و ما جوابی برایش پیدا نکردیم.

سراغ کلیپ بعدی برویم مطرح می‌کنند می‌گویند استناد به غدیر در شورا نبوده و بعد از شورا بوده است.

مجری:

ظاهرا مشکل فنی است فعلا قابل پخش نیست.

استاد ابو القاسمی:

عیب ندارد در این کلیپ مطرح می‌کنند، مطرح می‌کنند که امیر مؤمنان علی ابن ابی طالب در شورای شش نفره به غدیر استناد نکرده است. بلکه در رحبه به ان استناد کرده است؛ اما در شورا این مطلب نبوده است. در شورا امیر مؤمنان به غدیر استناد نکرده است.

مجری:

استاد الان کلیپ آماده است باهم ببینیم. توضیحات استاد که در کنار این کلیپ است هنوز بهتر.

کلیپ شماره چهار از اقای از مناظره اقای قادری و انصاری:

آقای قادری: نکته ای که جناب انصاری اشاره کردند که علی به غدیر اشاره می‌کند در شورا نیست در روایت‌های است که در همان جنگ جمل و یا در جاهای دیگر بود که علی خطبه دارد می‌خواند بر منبر است و دارد به غدیر اشاره می‌کند و به بخشی از آدم‌های دیگر هم می‌گوید، می‌گوید تو شاهدت می‌دهی؟ می‌گوید نه، حضرت می‌گوید اگر این طور باشد نفرینش می‌کند که بعد اثر نفرین هم بر اساس روایت بر اون آدم ظاهر می‌شود؛ یعنی می‌خواهم بگویم بر اساس منابعی که ما داریم در شورا به غدیر اشاره نمی‌کند بعدها اشاره می‌کند که این چگونه است؟

آقای انصاری: درست اقای دکتر گفتند اشاره به حدیث غدیر در یک جای دیگر هم اتفاق افتاده است یعنی ما دو نمونه در منابع اهل سنت داریم یک موردش در مورد یوم الشورا است که عرض کردم یک موردش موردی است که اقای دکتر فرمودند هر دو روایت داریم حالا این که کدام یک از این روایت‌ها از یکی دیگر ساخته شده و یا هر دو درست است این می‌تواند محل بحث باشد؛ ولی اصل استناد امیر المؤمنین به وجود غدیر این چیزی است که در روایات است و این که در نهج البلاغه نیست؛ در نهج البلاغه خیلی از روایات است که باید باشد و نیست و خیلی روایت است همان طور که گفتم در نهج البلاغه ممکن است کلماتی در آن باشد که از لحاظ سندیت محل بحث باشد؛ بنابراین، این طور نیست که بگوییم چون در نهج البلاغه نیست بنابراین اصلا امیر المؤمنین اشاره به حدیث غدیر نکرده است.

من استنادم به این بود البته یکی از مواردی که در منابع اهل سنت تصریحا روایات متعدد دارد یوم الشوری است که در وقت انتخاب عثمان امیر المؤمنین به چند مورد فضائل و مناقب خودش اشاره می‌کند و این چیزی است که ثابت است امیر المؤمنین بخصوص در سال‌های آخر زندگیش که می‌رسد تأکید بیشتری روی حق اهل بیت و حق خودش می‌کند. یک موردش در خطبه شقشقیه است که در نهج البلاغه آمده است و منبع شریف رضی کتاب یکی از بزرگان غیر شیعی و معتزله به نام ابو القاسم بلخی بوده است یعنی کسی است که در قرن سوم ثابت بوده که امیر المؤمنین در خطبه ای به نام خطبه شقشقیه می‌بینیم که انتقاد صریح می‌کند و ان روند را می‌گوید من با آن روند موافق نبودم اما همان که شما می‌بینید امیر المؤمنین کاملا یک برداشت معقولی از قضیه می‌دهد به این معنا که می‌گوید چیزی اتفاق افتاده و من چه کردم برداشت خودش را می‌گوید و این برداشت را بخشی همین تاریخ می‌داند؛ بنابراین شیعه بعد از آن و ائمه شیعه هم بعد از آن در یک تعامل با تاریخ است که می‌آیند وظایف خودشان را در هر دوره تشخیص می‌دهند.  

استاد ابو القاسمی:

ملاحظه فرمودید اقای قادری گفت در شورا نبوده و اقای انصاری گفت دو تا نقل داریم، حالا باید ببینیم کدامش درست است. من از کتب اهل سنت شرح مقاصد تفتازانی جلد 2 صفحه 290 می‌خوانم می‌گوید:

«الثالث تمسك بما يدعون فيه التواتر من الأخبار أما حديث الغدير فهو أنه عليه السلام قد جمع الناس يوم غدير خم موضع بين مكة والمدينة بالحجفة وذلك بعد رجوعه عن حجة الوداع وكان يوما صائفا حتى أن الرجل ليضع رداءه تحت قدميه من شدة الحر وجمع الرجال وصعد عليه السلام عليها وقال مخاطبا معاشر المسلمين ألست أولى بكم من أنفسكم قالوا اللهم بلى قال فمن كنت مولاه فعلى مولاه اللهم وال من والاه وعاد من عاداه وانصر من نصره واخذل من خذله وهذا حديث متفق على صحته أورده علي رضي الله عنه يوم الشورى عندما حاول ذكر فضائله ولم ينكره أحد»

شرح المقاصد في علم الكلام؛ اسم المؤلف: سعد الدين مسعود بن عمر بن عبد الله التفتازاني الوفاة:791هـ، دار النشر: دار المعارف النعمانية - باكستان - 1401هـ - 1981م، الطبعة: الأولى، ج2، ص289 و 290

«الثالث تمسك بما يدعون فيه التواتر من الأخبار» شیعه به روایت‌های که متواتر می‌دانند استناد کرده است. «أما حديث الغدير» یک موردش حدیث غدیر است که پیامبر در غدیر خم بین مکه و مدینه در جحفه بعد رجوع از حجة الوداع در یک روز بسیار گرم با مردم صحبت کرد و گفت «ألست أولى بكم من أنفسكم قالوا اللهم بلى قال فمن كنت مولاه فعلى مولاه... وهذا حديث متفق على صحته» این حدیث را قبولش دارند. «أورده علي رضي الله عنه يوم الشورى» در روز شورا حضرت علی به این حدیث استناد کرده است. «عندما حاول ذكر فضائله ولم ينكره أحد» و كسی منكرش نشىده است.

ولي مشكل ما این است که لفظ مولا چند تا معنی دارد پس آقای تفتازانی می‌گوید این حدیث متفق علیه است حضرت علی به حدیث غدیر در شورا استناد کرده است. لذا ما اگر بخواهیم راجع به دیدگاه شیعی و یا دیدگاه اهل بیت (سلام الله علیهم) در مورد غدیر و امامتش صحبت کنیم یک مقدار باید تطبع مان در روایات بیشتر بشود واقعا مسئله آن اتفاقاتی که رخداده یکی دو تا مسئله نیست که ما بیایم با دیدن دو سه موردش تحلیل جامع داشته باشیم. این‌های که حقیر دارم نقل می‌کنم خیلی جای کار بیشتر دارد.

مجری:

استاد شما در جلسه قبل خیلی خوب بحث شورا را تحلیل کردید؛ هم ما و هم بینندگان خیلی استفاده کردند باز خوردهایش را دیدیم. شما فرمودید حضرت امیر(سلام الله علیه) در همین حدیث شریف در شورا استدلال کرده است تفتازانی به چه حقی می‌گوید معانی مولا زیاد شده است.

استاد ابو القاسمی:

توجیهاتی که این‌ها داشتند به آن نمی‌خواهیم بپردازیم اجمالا می‌خواهیم بگوییم این قضیه در منابع اقایان آمده است.

دو سه تا کلیپ است و خیلی نمی‌خواهیم وقت پای آن بگذاریم آقای انصاری مطرح می‌کند شیعه برای گرفتن حقش مجبور شد اندیشه دموکراسی را مطرح کند. بنده عرض کردم اعتقاد حقیر ممکن است در این مخالفت کند اعتقاد حقیر این است بر اساس روایات دو مدل تشکیل حکومت داریم در این که باید حکومت تشکیل بشود هیچ شکی در روایات در آن نیست.

حکومت یک امر ضروری است نمی‌شود همان طور که داریم:

«لَا بُدَّ لِلنَّاسِ مِنْ أَمِيرٍ بَرٍّ أَوْ فَاجِرٍ»

نهج البلاغة (للصبحي صالح)؛ نویسنده: شريف الرضى، محمد بن حسين، ناشر: هجرت، محقق/ مصحح: فیض الاسلام، ص 82، و من كلام له (علیه السلام) [للخوارج‏] في الخوارج لما سمع قولهم «لا حكم إلا لله»

اما نحوه تشکیل حکومت اگر خدای متعال تعین کرده باشد امام حاضر باشد هیچ شکی در آن نیست دموکراسی این‌جا معنی پیدا نمی کند. اما اگر نباشد روایات ما می‌گوید آن‌جا برخود مردم است که امیر انتخاب کنند. دو سه تا روایت عرض کردم یک روایت در کتاب سلیم است آن نامه ای است که امیر مؤمنان در جواب معاویه نوشتند نامه شفاهی ابو هریره و ابو درداء، دیگری مناظره ای است که بین یکی از علمای معروف اهل سنت عمرو ابن عبید که معتزلی بوده و بین امام صادق (سلام الله علیه) درگرفت.

این‌ها طرفدار خلافت محمد ابن حسن مثنی بودند و می‌گفتند او مهدی است امام صادق (سلام الله علیه) فرمود من این را نمی‌پذیرم گفت باید بیایی با ما بیعت کنی، امام گفت من به چه مناسبت با شما همراه بشوم. یکی از شما نماینده بشود باهم صحبت کنیم در این جا عمرو ابن عبید نماینده آن گروه شد و آمد شروع به صحبت کرد. ایشان استدلال‌های در مسائل مختلفی کرده است. هر استدلالی می‌کند حضرت می‌گوید مخالف قرآن است مخالف قرآن، مخالف قرآن.

تنها مطلبی که حضرت نمی گوید مخالف قرآن است می‌گوید حکومت چطور می‌خواهید تشکیل بدهید؟ می‌گوید ما می‌خواهیم شورا تشکیل بدهیم مردم انتخاب کنند. دموکراسی باشد. حضرت می‌فرماید این کار خلاف نظر ابوبکر و عمر است. نمی‌گوید خلاف قرآن است می‌گوید این کارت خلاف نظر ابوبکر و عمر است. یعنی تو اگر بخواهی سراغ دموکراسی بروی ابوبکر و عمر را کنار بگذار!

اول اعتراف کن روش آن‌ها اشتباه بوده است اگر بگویی روش آن‌ها اشتباه بوده ... امام صادق. پس نگاه کنید خود این جا به جای حداقل مشعر به این است که دیگر مسئله دموکراسی مخالف قرآن نیست اگر مخالف قرآن بود می‌فرمود مخالف قرآن است. پس این را حل کردیم. کلیپ شماره 34 مطرح می‌کند امامت الهی و نصب برای اولین بار توسط هشام مطرح شده است. عرض کردیم در نهج البلاغه است

«لَا يُقَاسُ بِآلِ مُحَمَّدٍ ص مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ أَحَدٌ وَ لَا يُسَوَّى بِهِمْ مَنْ جَرَتْ نِعْمَتُهُمْ عَلَيْهِ أَبَداً»

نهج البلاغة (للصبحي صالح)؛ نویسنده: شريف الرضى، محمد بن حسين، ناشر: هجرت، محقق/ مصحح: فیض الاسلام، ص47

 اصلا به این حرف‌ها کار نداریم این حرف‌ها، غیر واقعی است. بله هشام اولین نظریه پرداز رسمی بود که در این قضیه مناظره می‌کرد. یعنی مبانی امامت را مطرح می‌کرد. دیگران می‌گفتند امامت الهی است؛ اما هشام طبق مبنا می‌آمد صحبت می‌کرد، چرا؟ مناظره کرده و گفته امام باید معصوم باشد چون معصوم نباشد چنین و چنان می‌شود. امام باید الهی باشد اگر نباشد چنین و چنان می‌شود. این‌ها را از هشام داریم قبل از هشام جای ندیدیم.

بله در روایات معصومین همین مطالب قبل از هشام هم آمده است. اما به صورت مناظره و استدلال و این‌ها نبوده است؛ پس ما نیاییم خلط کنیم بگوییم اولین کسی که امامت الهی و نص را مطرح کرده هشام است، نخیر قبل از هشام هم مکرر ما داریم هم امام الهی و هم نص.

مجری:

تبیینش همان اول بوده است.

استاد ابو القاسمی:

بله. کلیپ 35 که جمع بندی جلسه اول است حالا سراغ کلیپ 36 می‌رویم در این کلیپ آقای قادری مطرح می‌کند ما از ابتدای اسلام درگیری با بت‌ها را به این صورتی که لا اله الا الله نداشتیم، بلکه الله اکبر داشتیم. بت‌ها هستند ولی خدا بزرگتر است این طور مطرح می‌شده است. کلیپ را ببینیم ان شاء الله خدمت تان خواهم بود.

مجری:

ببینیم کلیپ چه است و نتیجه چه می‌شود و بعد از دیدن کلیپ در خصوص این کلیپ خواهیم شنید.

کلیپ شماره پنج از اقای قادری:

یک بحث دیگر هم است پیامبر در عین حال که دارد در مکه انذار دهی می‌کند دارد نوع الاهیات اولیه را هم دارد ساماندهی می‌کند؛ یعنی وقتی می‌خواهد انذار بدهد، وقتی می‌خواهد درواقع مردم را از آخرت نزدیک بترساند یعنی آخرتی که می‌تواند گریبانگیر آن‌ها بوده باشد دارد نوع الاهیات را هم ساماندهی می‌کند.

من می‌خواهم به یک نکته ای که معمولا در اذان و اقامه می‌آید و خیلی جاهای دیگر هم می‌آید ولی شاید کم توجهی می‌شود یا اصلا بی توجهی می‌شود اشاره کنم، و ان بحث الله اکبر است. یعنی گذاره الله اکبر را در نظر بگیریم با گذاره لا اله الا الله. من این‌ها را به عنوان دو تا گذاره دارم از آن یاد می‌کنم ما می‌دانیم الله یکی از خدایان آشنا برای اعراب بود یعنی چیزی نبود که با پیامبر اسلام آمده باشد؛ یعنی الله در کنار خدایان دیگر بود.

وقتی که از پیامبر می‌خواستند بپرسند به این انذاری که داری می‌دهی آخرتی که نزدیک است و خدای که داری می‌گویی که این آخرت را برای ما می‌خواهی بیاوری کدام خدا را داری می‌گویی؟ خدای الله بود. و الله اکبر یعنی خدا بزرگتر است. از چه بزرگتر است؟ این بعدها بود که این شکل گرفت که مثلا شما در صحبت‌های متکلمین می‌بینید مثلا غزالی؛ چون من روی غزالی کار کردم اصلا پایان نامه فوق لیسانس و ارشد من بود در آن جا تعبیرش این است یعنی بزرگتر از آن است که به توصیف در بیاید. همین وضعیت را شما می‌بینید در مثلا شبه متکلم‌های امروزه هم می‌بینید مثلا دکتر شریعتی و یا متکلم به معنای کلاسیک آقای مطهری این‌ها همین تعابیر را می‌خواهند بکنند.

ولی حقیقت این است که این‌ها بر ساخت‌های بعدی است یعنی دارد در آن‌جا نوع الاهیاتی شکل می گیرد که این الاهیات برای رقابت بین خدایان، قدرت‌های فائقه و آن‌های که قرار است به هرحال سرنوشت بشر را در اختیار آن‌ها است آن دارد انجام می‌شود تا زمانی هم که پیامبر فقط دارد از الله صحبت می‌کند حتی به عنوان خدای برتر با مشرکان مشکل چندانی ندارد. یعنی طوری نیست که از ابتدا مشرکان دیگر کسنی که در مکه دارند زندگی می‌کنند با پیامبر مشکل داشته باشند.

مشکل را اگر بخواهیم به تعبیر قرآنی به کار ببریم درواقع با سوره نجم شروع شد یعنی جایی که خدایان دیگر نفی شدند و حتی به آن‌ها درواقع نسبت‌های که از نظر مشرکان ناسزاوار بود گفته شد. یعنی به این معنا بود و الا می‌پذیرفتند که یک کسی بیاید از الله دفاع کند و او را خدای برتر بداند در عین حال انذار دهی هم بکند ولی وقتی سیر تکاملی الاهیاتی خود پیامبر را در مکه نگاه می‌کنیم این را از الله اکبر به گذاره دوم که من دارم به آن اشاره می‌کنم لا اله الا الله یعنی دیگر بحث برتری یک خدا بر دیگر خدایان نیست به تعبیری که مشرکان می‌توانستند بفهمند.

بحث سر این است که اصلا یک اله بیشتر وجود ندارد، و بقیه اله‌های کاذب هستند و بر ساخته‌های بشری هستند. این الاهیاتی است که در مکه شکل گرفته و این درواقع انذاردهی است که در مکه شکل گرفته است.

مجری:

آقای دکتر کلیپ را دیدیم نتیجه این بحث چه می تواند باشد؟

استاد ابو القاسمی:

ایشان ادعا می‌کند که ما در ابتدا الله اکبر داشتیم، خدا بزرگتر است بعد از این که خدا بزرگتر است یک دوره ای گذشت این تطور پیدا کرد به لا اله الا الله رسید، خدایی جز خدا نیست. آیا واقعا این است؟ بعد می‌گوید اولین کسی که الله اکبر من ان یوصف را گفته غزالی است. پایان نامه ارشد اقای قادری هم بوده است. آقای دکتر من چند تا سوال از شما بپرسم غزالی متولد چه سالی است؟ ایشان در 450 متولد شده است و سال 505 از دنیا رفته است یعنی در قرن پنج و شش، یک آدمی در قرن پنج و شش این حرف‌ها را زده ما قبل از آن در کتاب شریف کافی جلد 1 صفحه 118 داریم:

«وَ رَوَاهُ مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسَى عَنْ مَرْوَكِ بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ جُمَيْعِ بْنِ عُمَيْرٍ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ (سلام الله علیه)‏ أَيُّ شَيْ‏ءٍ اللَّهُ أَكْبَرُ فَقُلْتُ اللَّهُ أَكْبَرُ مِنْ كُلِّ شَيْ‏ءٍ فَقَالَ وَ كَانَ ثَمَّ شَيْ‏ءٌ فَيَكُونُ أَكْبَرَ مِنْهُ فَقُلْتُ وَ مَا هُوَ قَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ مِنْ أَنْ يُوصَفَ.»

الكافي (ط - الإسلامية)؛ نویسنده: كلينى، محمد بن يعقوب بن اسحاق، محقق/ مصحح: غفارى على اكبر و آخوندى، محمد، ناشر: دار الكتب الاسلامیة، ج1، ص118، ح9

«أَيُّ شَيْ‏ءٍ اللَّهُ أَكْبَرُ فَقُلْتُ اللَّهُ أَكْبَرُ مِنْ كُلِّ شَيْ‏ءٍ فَقَالَ وَ كَانَ ثَمَّ شَيْ‏ءٌ فَيَكُونُ أَكْبَرَ مِنْهُ فَقُلْتُ وَ مَا هُوَ قَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ مِنْ أَنْ يُوصَفَ»؛ این روایت در کافی جلد 1 صفحه 118 و توحید صدوق صفحه 313 آمده است. اصلا قبل از این که پدر جد غزالی هم متولد بشود ائمه ما این‌ها را گفتند چطوری شما این را مطرح می‌کنید؟

اما راجع به این که شما مطرح می‌کنید گفت اولین سوره ای که در آن به صراحت توحید آمده سوره نجم است. اولا سوره نجم هم جزء اولین سوره‌ها است خیلی دیر نبوده است. اما سوال سوره توحید مگر جزء اولین سوره‌های که نازل شد نبود؟ سوره توحید جزء اولین سوره‌ها است.

(قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ، اللَّهُ الصَّمَدُ، لَمْ يلِدْ وَلَمْ يولَدْ، وَلَمْ يكُنْ لَهُ كُفُوًا أَحَدٌ)

 بگو: خداوند، يکتا و يگانه است؛ خداوندي است که همه نيازمندان قصد او مي‌کنند؛ (هرگز) نزاد، و زاده نشد، و براي او هيچگاه شبيه و مانندي نبوده است!

سوره اخلاص (112): آیه 1 تا 4

(قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ) خدا یکتا است (لَمْ يلِدْ وَلَمْ يولَدْ، وَلَمْ يكُنْ لَهُ كُفُوًا أَحَدٌ) چه می‌خواهند بگویند؟ سوره کافرون قبل از سوره توحید نازل شده است.

(قُلْ يا أَيهَا الْكَافِرُونَ، لَا أَعْبُدُ مَا تَعْبُدُونَ، وَلَا أَنْتُمْ عَابِدُونَ مَا أَعْبُدُ، وَلَا أَنَا عَابِدٌ مَا عَبَدْتُمْ وَلَا أَنْتُمْ عَابِدُونَ مَا أَعْبُدُ، لَكُمْ دِينُكُمْ وَلِي دِينِ)

 بگو: اي کافران! آنچه را شما مي‌پرستيد من نمي‌پرستم! و نه شما آنچه را من مي‌پرستم مي‌پرستيد، و نه من هرگز آنچه را شما پرستش کرده‌ايد مي‌پرستم، و نه شما آنچه را که من مي‌پرستم پرستش مي‌کنيد؛ (حال که چنين است) آيين شما براي خودتان، و آيين من براي خودم!

سوره کافرون (109): آیه 1 تا 6

برویم سراغ یک نکته ای دیگر می‌گویند اولین چیزی که مطرح شده الله اکبر بوده است. در همان دعوت بستگان

(وَأَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ)

و خويشاوندان نزديکت را انذار کن!

سوره شعراء (26): آیه 214

روایت را دیروز هم خواندم، کنزل العمال جلد 13 امیر مؤمنان می‌گوید وقتی پیامبر دعوت شان کرد، اول چه گفت؟ گفت:

«أدعوكم إلى شهادة أن لا إله إلا الله وحده لا شريك له وأن محمدا عبده ورسوله، وإلى أن تؤوني وتنصروني»

كنز العمال في سنن الأقوال والأفعال؛ اسم المؤلف: علاء الدين علي المتقي بن حسام الدين الهندي الوفاة: 975هـ، دار النشر: دار الكتب العلمية - بيروت - 1419هـ-1998م، الطبعة: الأولى، تحقيق: محمود عمر الدمياطي، ج12، ص520

آیا «أدعوكم إلى شهادة الله اكبر گفت یا شهادة أن لا إله إلا الله؟» اصلا دعوت پیامبر الی شهادة ان لا اله الا الله است.

مجری:

اول شعار توحید بوده است.

استاد ابو القاسمی:

شعار توحید لا اله الا الله است الله اکبر نیست. این شهادة ان لا اله الا الله را خیلی زیاد داریم.

مجری:

یعنی یک چیز تدریجی نیست، ایشان می‌گوید پلکنانی بوده اول الله اکبر گفته بعد لا اله الا الله گفته است.

استاد ابو القاسمی:

این که شما می‌گویید تدریجی بوده، متأسفانه یک چیزهای غربی‌ها آمدند مطرح کردند، خیلی رک بخواهیم بگوییم این‌ها نشخوار آن مطالب است که آن طرف نه درست اسلام را شناخته و نه درست قبول داشته دنبال زدن اسلام بوده حالا من به عنوان یک مسلمان بیایم چه کار کنم؟

مجری:

از آن مستشرق تبعیت کنم و حرف او را بگویم!

استاد ابو القاسمی:

اشتباه است، موارد متعدد داریم همان اوایل پیامبر (صلی الله علیه واله وسلم) دعوت به شهادت لا اله الا الله می‌کرده است. اما شهادت الله اکبر را کجا داریم؟ آن جایی که اولین بار لا اله الا الله گفته شده خیلی زیاد است در روایت‌ها داریم. اما اولین جا الله اکبر نداریم. بله ممکن است اولین جا الله اکبر در نماز بوده است.

جالب این جا است ما مواردی را حتی قبل از دعوت بستگان داریم. حالا یک مقدار این قضیه برای اهل سنت سنگین است. اول که پیامبر شروع به دعوت کرد ابوبکر اصلا در مکه نبود. برای تجارت به بیرون از مکه رفته بود. وقتی برگشت به ایشان گفتند اقای ابوبکر قبلا شما با این بنده خدا یک ارتباط‌های داشتی با ایشان صحبت کن. گفت چه شده؟ گفتند این دارد به بت‌های ما فحش می دهد. یسب الهتنا، یصحف اعلامنا، هم به ابو طالب همین را گفتند همان اول، اول. همان اول نزد ابو طالب رفتند گفتند ابوطالب جلوی ایشان را بگیر، این اول دعوت است. چرا؟ چون یسب الهتنا، به اله ما فحش می‌دهد. پس چه دارید می‌گویید پیامبر گفت حالا بت‌های شما باشند خوب است اما بت‌ من اکبر است خدای من بزرگتر است!

اصلا چنین چیزی که شما به عنوان الاهیات مطرح می‌کنید نداریم. بلکه مواردی متعدد، گزینه‌های متعدد در تاریخ و در روایات داریم که ادعای حضرتعالی را در این زمینه رد می‌کند.

مجری:

استاد تماس هم داریم.

استاد ابو القاسمی:

باشد پس اول تماس را داشته باشیم.

مجری:

اقای برمکی از اصفهان سلام وقت شما بخیر بفرمایید.

بیننده: (آقای برمکی از اصفهان – شیعه)

عرض سلام و ادب دارم خدمت شما و خدمت استاد بزرگوار جناب اقای دکتر ابوالقاسمی ایام لیالی قدر را پیشاپیش تسلیت عرض می‌کنم و امیدوارم از ایام ماه مبارک رمضان بهترین استفاده را ببریم. با توجه به نکاتی که استاد ابو القاسمی در جلسه پیش در مورد روایاتی که از خود امیر المؤمنین در رابطه با ولایت و خلافت الهی ایشان بود من نکته ای را می‌خواستم بپرسم و سوالی را مطرح کنم.

در تاریخ طبری جلد 4 صفحه 435 روایتی را آورده امیر المؤمنین بعد از این که خلیفه سوم عثمان کشته شد روی منبر رفتند و عبارت ایشان این طوری آغاز می‌شود: «يا أيها الناس عن ملاء وإذن إن هذا أمركم ليس لأحد فيه حق» به نظرم این طور شروع می‌شود اگر تعبیر را من درست خوانده باشم. بعدا بخصوص در بعضی از شبکه‌های اجتماعی اهل سنت، این روایت که درواقع امیر المؤمنین گفته است استناد می‌شود.

با توجه به نکاتی هم که در این مناظره بود و اصرار اقای قادری هم خیلی روی این بود و حتی اقای انصاری که گفت جایگاه خلافت درواقع یک جایگاه عرفی و اجتماعی است نه جایگاه الهی نص الهی که نظر شیعه است.

استاد ابو القاسمی:

متن روایت را یکبار دیگر بخوانید.

آقای برمکی:

«يا أيها الناس عن ملاء وإذن إن هذا أمركم ليس لأحد فيه حق»

تاريخ الطبري؛ اسم المؤلف: لأبي جعفر محمد بن جرير الطبري الوفاة: 310، دار النشر: دار الكتب العلمية – بيروت، ج2، ص700

مجری:

آقای برمکی متشکرم اگر نکته ای ندارید با شما خدا حافظی می‌کنم.

استاد ابو القاسمی:

این روایت از روایت‌های تاریخ طبری است و او هم اساسش را از کتاب الفتنة ووقعة الجمل گرفته است آن طور که یادم می‌آید وضاع این قضیه سیف ابن عمر است و به هیچ وجه این روایت برای شیعیان حجیت ندارد.

مجری:

سیف ابن عمر وضاع معروف است.

استاد ابو القاسمی:

بله. اساسا این روایت در کتب هم جایی مطرح نشده است. کتاب بحار الانوار از کتب اهل سنت نقل کرده و عبارت و روی دارد نه این که روایت شیعه باشد. ما در کتب شیعه همچنین چیزی نداریم و این روایت به هیچ وجه نزد شیعیان نمی‌تواند به عنوان حجت قرار بگیرد.

مجری:

خیلی متشکرم جناب اقای دکتر ابو القاسمی. در مورد سیف ابن عمر هم در شبکه حضرت ولی عصر برنامه رفتیم اگر در ارشیو شبکه جستجو کنید حتما برنامه‌ها را خواهید دید به نظرم در سایت موسسه ولی عصر هم مقاله در این مورد وجود دارد. از علامه عسکری هم کتاب خاصی در مورد شگرد و جعل حدیث سیف ابن عمر دارد.

استاد خیلی متشکرم از وقتی که در برنامه گذاشتید ان شاء الله بتوانیم قدر دان زحمات شما باشیم.

استاد ابو القاسمی:

من چند تا نکته در تکمیل بحث مان عرض کنم راجع به مقدم بودن شهادت لا اله الا الله بر تکبیر، یک بحث در همین عالم ظاهری بعد از نبوت است. یک روایت در کتاب شریف کافی بود که پیامبر (صلی الله علیه واله وسلم) قبل از مبعث شان بیست تا حج انجام دادند؛ اما بدون این که کسی بفهمد نه به عنوان حج بلکه به عنوان یک آدمی که می‌آید این طرف و آن طرف کارهایش را انجام می دهد اصلا نمی‌فهمیدند ایشان دارد چه کار می‌کند! طواف عادی می کرد و سعی انجام داد.

بعد حضرت در یک جایی بود منطقه مازمین حضرت به مازمین می‌رفت و آن جا را سرویس بهداشتی خودش قرار داده بود. مردم نمی‌فهمیدند حضرت به منطقه مازمین می‌رفت. امام صادق فرمودند آن‌جا سنگ‌های بود که بت حبل را از آن ساخته بودند؛ لذا پیامبر (صلی الله علیه واله وسلم) تأکید داشتند جایی که حبل از آن درست شده محل مزبله و محل سرویس بهداشتی بشود. این یک.

دوم یک کم قبل‌تر برویم در روایتی که ابتدای خلقت را مطرح می‌کند در کتاب علل الشرایع شیخ صدوق است امام صادق (سلام الله عليه) می‌فرماید:

«فَلَمَّا شَاهَدُوا عِظَمَ شَأْنِنَا هَلَّلْنَا لِتَعْلَمَ الْمَلَائِكَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَ أَنَّا عَبِيدٌ وَ لَسْنَا بِآلِهَةٍ يَجِبُ أَنْ نُعْبَدَ مَعَهُ أَوْ دُونَهُ فَقَالُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَلَمَّا شَاهَدُوا كِبَرَ مَحَلِّنَا كَبَّرْنَا لِتَعْلَمَ الْمَلَائِكَةُ أَنَّ اللَّهَ أَكْبَرُ مِنْ أَنْ يُنَالَ عِظَمُ الْمَحَلِّ إِلَّا بِه‏»

علل الشرائع؛ ابن بابويه، محمد بن على، محقق / مصحح: ندارد، ناشر: كتاب فروشى داورى، ج1، ص5

«فَلَمَّا شَاهَدُوا عِظَمَ شَأْنِنَا هَلَّلْنَا» ملائکه تسبیح خدا را گفتند، فکر کردند ما چقدر عظمت داریم فکر کردند ما خدایم تسبیح گفتند بعد وقتی بزرگی شئن ما را دیدند تحلیل گفتیم تا ملائکه یاد بگیرند «لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَ أَنَّا عَبِيدٌ وَ لَسْنَا بِآلِهَةٍ فَقَالُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَلَمَّا شَاهَدُوا كِبَرَ مَحَلِّنَا كَبَّرْنَا لِتَعْلَمَ الْمَلَائِكَةُ أَنَّ اللَّهَ أَكْبَرُ مِنْ أَنْ يُنَالَ عِظَمُ الْمَحَلِّ إِلَّا بِه‏» ما هرچه هم داریم از خدا بدست آوردیم؛ پس اول لا اله الا الله بوده بعد الله اکبر به ترتیب حتی معرفتی اش هم در دیدگاه شیعه این طوری است.

مجری:

خیلی متشکرم از وقتی که گذاشتید ان شاء الله در جلسات آتی از حضرتعالی بیشتر استفاده می‌کنیم. عزیزان بیننده وقت مان به پایان رسیده فقط فرصت خدا حافظی داریم اللهم عجل لولیک الفرج خدا نگهدار! 


تحلیل و نقد مناظره حاتم قادری و حسن انصاری 06>

بهار قرآن پیامبر اکرم ص وحی اعتقادات شیعه آخرت دین مرگ غدیر خبر از آینده تحلیل مناظره حاتم قادری حسن انصاری